Collectieve blindheid

Collectieve blindheid verklaart waarom het zo lang duurde voor de financiële malversaties bij het Duitse betaaltechnologiebedrijf Wirecard aan de oppervlakte kwamen.

Het betaalplatform Wirecard, boegbeeld van Duitslands successen in de nieuwe economie en beurslieveling, is van zijn voetstuk gedonderd. De brokstukken vliegen in het rond. In amper drie weken verloor het aandeel 80 procent van zijn waarde. Het bedrijf moest onlangs opbiechten dat 1,9 miljard euro zoek is in zijn boeken. Oprichter en CEO Markus Braun, die vorige week opstapte, werd dinsdag gearresteerd. Hij kwam weer vrij op borgtocht.

De val van Wirecard, dat vorig jaar nog de ambitie had om Deutsche Bank over te nemen, verbijstert Duitsland. Maar helemaal verrast kunnen de Duitsers niet zijn. De Britse zakenkrant Financial Times had al bij herhaling vraagtekens geplaatst bij het succesverhaal van Wirecard en bij de financiële cijfers die het rapporteerde. Maar die signalen werden in Duitsland compleet genegeerd.

Er bestond in Duitsland een collectieve blindheid daarvoor. Wirecard werd er op handen gedragen, het was de trots van het land, een voorbeeld waar de beleidsmakers graag mee uitpakten. Het was een bedrijf waarvan de banken graag de activiteiten financierden. De kritische vragen die over Wirecard werden gesteld, werden gezien aan een laaghartige aanval. En die hadden enkel als resultaat dat in Duitslan carré werd gevormd rond het betaaltechnologiebedrijf.

Alarmbellen

Kritische vragen over Wirecard hadden enkel als resultaat dat in Duitsland carré werd gevormd rond het bedrijf.

De revisor EY bezorgde de top van Wirecard rapporten waarmee die de beschuldigingen kon wegwuiven. De financieel toezichthouder BaFin verbood op een bepaald moment het shorten van het Wirecard-aandeel om het bedrijf te beschermen tegen de outfall van de negatieve berichtgeving in Financial Times. Het gerecht in München opende een onderzoek naar marktmanipulatie door een journalist van de zakenkrant en betichtte hem ervan onder één hoedje te spelen met enkele grote beleggers.

Weinigen in Duitsland deden de moeite om na te gaan of er misschien een grond van waarheid zat in de berichtgeving van Financial Times. Die staat nochtans niet bekend als een roddelkrant. Het had alarmbellen moeten doen afgaan. Maar gezamenlijk werd de illusie in stand gehouden dat Wirecard geen kaartenhuisje was.

Nu het toch is ingestort, hebben sommigen het nog altijd moeilijk om hun eigen blindheid hierover te erkennen.  ‘We zouden zoiets overal elders verwacht hebben, maar niet in Duitsland’, reageerde minister van Economie Peter Altmeier. Hij bevestigt daarmee het verhaal van de balk en de splinter.

Nu Wirecard toch is ingestort, hebben sommigen het nog altijd moeilijk om hun eigen blindheid hierover te erkennen.

Anderen slaan wel een mea culpa. ‘Wij hebben fouten gemaakt’, geeft de voorzitter van de financieel toezichthouder BaFin toe.

Dat erkennen, en er vervolgens de nodige lessen uit trekken, zijn noodzakelijke stappen om van die collectieve blindheid te genezen, en om zulke drama’s te voorkomen waarvan beleggers en schuldeisers de dupe zijn en die het imago van de Duitse bedrijfswereld beschadigen. 

Lees verder

Gesponsorde inhoud