Commentaar: Big Bang

Arthur Andersen LLP, de Amerikaanse organisatie van de Big Five-accountant Andersen, is door een Amerikaanse federale jury veroordeeld wegens belemmering van de rechtsgang in de Enron-zaak.

Als commissaris van Enron controleerde Arthur Andersen de boekhouding van het energieconcern. Toen het beursgenoteerde Enron vorig najaar bescherming zocht tegen zijn schuldeisers, opende de Amerikaanse beurstoezichthouder SEC een onderzoek tegen Enron en zijn commissaris Arthur Andersen. Het auditteam van Andersen vernietigde echter werkdocumenten uit het auditdossier van Enron tot er een dagvaarding kwam van de SEC. De Amerikaanse justitie reageerde keihard en beschuldigde Arthur Andersen van belemmering van de rechtsgang. Na wekenlange pleidooien oordeelde de jury afgelopen zaterdag dat Arthur Andersen bewust auditdocumenten vernietigde. Het verweer dat de vernietiging van de kladdocumenten een vast deel is van de auditprocedure om lekken te voorkomen, haalde niets uit. De accountant riskeert een boete van 529 miljoen euro en een verbod om nog commissarismandaten te hebben in de VS.

De hele accountantswereld keek de afgelopen maanden met verbijstering toe hoe de Enron-zaak een van de gerenommeerdste accountants ter wereld, met 85.000 medewerkers in 84 landen, uit elkaar deed spatten. De Big Bang waarvoor sommigen waarschuwden na de grote accountantsfusies van de jaren '90, bleek toch mogelijk.

Meteen nadat Arthur Andersen was gedagvaard, zochten de 83 nationale organisaties buiten de VS hun toevlucht bij een branchegenoot. De andere Big Five-accountants haalden zo elk een mooi deel van de buit binnen, maar beseften gelijk dat wat Andersen overkwam, hun ook kon overkomen. De kracht van een wereldwijd netwerk bleek tegelijk ook zijn zwakte te zijn. Als ergens ter wereld een auditteam in de fout gaat, kan dat catastrofale gevolgen hebben voor het hele netwerk. Het was pijnlijk te zien hoe bloeiende Andersen-organisaties in Europa in één week tijd ten onder gingen aan de catastrofe in de VS. De professionele schade is niet te overzien, en zij betalen ook mee voor de schadevergoedingen in de VS.

Zoals na elke ramp werden na het Enron-debacle grootscheepse hervormingen in de VS aangekondigd. Europa moet de VS hier niet blindelings achternahollen en overdreven reageren. In Europa heerst een andere boekhoudcultuur dan in de VS. Accountants houden sterk vast aan het 'getrouw beeld' van de onderneming. Europa staat ook verder op het vlak van onafhankelijkheid en scheiding tussen controle en advies. De Amerikaanse boekhoudnormen verloren na Enron hun vermeende superioriteit. Europa kiest voor de internationale IAS-normen. Creatief boekhouden met IAS-normen is veel moeilijker en dat is maar goed ook, want de almacht van de kwartaalcijfers is groot. De druk om almaar meer winst te boeken, verleidt tot creatief boekhouden. Goede normen en scherp toeziende onafhankelijke commissarissen moeten dat verhinderen.

Kris Barrezeele

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud