Commentaar: Het gouden aandeel

Het nationale protectionisme is helemaal terug. In Europa klinkt de roep om de invoering van een gouden aandeel in het bedrijfsleven steeds nadrukkelijker. Een gouden aandeel geeft de staat - met één aandeel - de macht om ongewenste aandeelhouders te weren en de bedrijfsvoering te verzekeren. Die roep is niet nieuw. Frankrijk wil al een tijdje zijn nationale kampioenen verdedigen. De Duitse bondskanselier, Angela Merkel, sloot zich daarbij aan en wil zelfs een verbod op uitheemse overheidsvehikels die in Duitse bedrijven willen investeren. Volgens Merkel kunnen die vehikels oneerlijke bedoelingen hebben. Zelfs Nederland, het land dat Frankrijk maar al te graag op de vingers tikt vanwege het protectionisme, voert nu al parlementaire discussies over de herinvoering van het gouden aandeel.

Wat is er aan de hand? Waarom schieten de regeringen in de kramp als ze buitenlandse staatsvehikels zien komen en waar zit de bedreiging? Voor Nederland is de aanleiding erg duidelijk. De grootste Nederlandse bank, ABN AMRO, ligt onder overnamevuur. Een van de bieders, het Britse Barclays, krijgt steun van een Chinees en een Singaporees financieringsvehikel. De Chinezen en Singaporezen nemen een belang in Barclays en steunen zo de bank. Voorlopig ziet de Britse overheid geen graten in die ontwikkeling. Trouw aan zichzelf gaan de Britten, bij monde van minister van Financiën Alistair Darling, tegen de Europese tendens in. Maar ook Darling vindt dat de liefde van twee kanten moet komen en dat eigen bedrijven ook moeten kunnen investeren in de landen die nu naar Europa trekken.

De hele discussie over het gouden aandeel en het weren van ongewenste overheidsvehikels is erg delicaat. Ook de zelfverklaarde kampioenen van het vrije kapitalisme durven de deur wel eens dicht te gooien. In de VS blokkeerde het Congres een overname van zes havens door een groep uit Dubai. Het Congres breidde ook de lijst met strategische activa uit. Het is ook een manier om ongewenste overzeese bieders buiten te houden. En ook in het Verenigd Koninkrijk gelden voor bedrijven zoals Britsh Aerospace en Rolls Royces vliegtuigmotoren strenge regels voor buitenlands aandelenbezit. Iedereen heeft wel bedrijven die om een of andere reden beschermd moeten worden.

Het is nog maar de vraag of de trend van de overzeese investeringen te stoppen valt. Wellicht niet. Nadat de rijke Arabische en Aziatische landen jarenlang stilzwijgend grote kredietverstrekkers aan het Westen geweest zijn, maken ze nu de ommeslag naar het aandeelhouderschap. Al is het maar omdat het rendement hoger ligt. En daar moeten onze bedrijven en onze politici mee leren leven. De deur krampachtig proberen dicht te houden, heeft in deze geen zin. Het verraadt precies politieke intenties die aan de gewraakte vehikels wordt toegeschreven.

In plaats van een intentieproces op voorhand te maken, is het beter om de intenties op het terrein te onderzoeken. Dat betekent adequaat toezicht houden op alle aandeelhouders, ongeacht hun afkomst.

Jean Vanempten

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud