Commentaar: Unieke kans

In deze woelige tijden hebben de Verenigde Naties eindelijk nog eens reden om feest te vieren. Donderdag ratificeert het zestigste land het Statuut van Rome. Daarmee ziet het langverwachte Internationale Strafhof het levenslicht. Vanaf volgend jaar, nadat alle details zijn geregeld, kan dat permanente hof optreden tegen nieuwe misdaden tegen de menselijkheid.

Het Internationale Strafhof betekent een enorme stap voorwaarts in de uitbouw van een internationaal rechtssysteem. Maar daar is niet iedereen het mee eens. De Verenigde Staten gaan voorop in het verzet tegen het Internationale Strafhof. De Amerikaanse regering vreest dat het hof vroeg of laat een uitlaatklep wordt voor de anti-Amerikaanse gevoelens. Washington beseft met andere woorden heel goed dat hoge bomen veel wind vangen.

Met de aanhoudende strijd tegen het internationale terrorisme in het achterhoofd smaakt het Amerikaanse verzet bijzonder bitter. Voor critici is dit het zoveelste bewijs dat de regering van president George Bush alleen maar die internationale verdragen wil uitvoeren die de Amerikaanse belangen goed uitkomen. De aanslagen van 11 september hebben Bush niet van gedachten doen veranderen. Hij handhaaft zijn unilaterale beleid dat al voor de aanslagen in New York en Washington zware kritiek kreeg.

De Amerikaanse houding illustreert ook het schizofrene karakter van het buitenlandse beleid van Bush. Twee weken geleden zette Washington de Joegoslavische president, Vojislav Kostunica, nog zwaar onder druk om mee te werken met het Joegoslaviëtribunaal in Den Haag. Indien Kostunica de medewerking weigerde, zou de Amerikaanse geldstroom naar Belgrado snel opdrogen, dreigde Bush.

De Joegoslavische president boog nederig het hoofd, zoals de Amerikanen hadden verwacht. Hetzelfde dreigement had vorig jaar al zijn nut bewezen om de voormalige Joegoslavische president, Slobodan Milosevic, uit te leveren aan het tribunaal. Dat Joegoslaviëtribunaal is, net zoals het Ruandatribunaal, een voorloper van het Internationale Strafhof. Volgens de officiële VN-scenario's slokt het Strafhof beide tribunalen volgend jaar zelfs op.

Toegegeven, de Verenigde Staten zijn niet het enige land dat weigert het Statuut van Rome te ondertekenen. Ook Israël en Rusland zien geen heil in het Internationale Strafhof. China ondertekende het Statuut van Rome zelfs niet. Maar als de VS van elk land de ondubbelzinnige steun eisen voor hun strijd tegen het terrorisme, moet daar tegenover staan dat ze ook hun verantwoordelijkheid nemen.

Die Amerikaanse koppigheid mag voor de rest van de wereld geen reden zijn om het Internationale Strafhof te laten verwateren tot een 'papieren tijger'. Zelfs zonder de medewerking van Washington wordt het hof een uniek instrument om misdrijven tegen de menselijkheid aan te pakken.

Erik Ziarczyk

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect