Commentaar: Verblind door de glitter

Alle Belgen zijn gelijk voor de wet, behalve als ze diamanten verkopen. Die gedachte bleef hangen na de woorden van de Antwerpse procureur-generaal, gisteren tijdens een colloquium. Daar vertelde hij hoe lobbyisten van de diamantsector hem kwamen vragen naar wettelijke bescherming tegen de inbeslagnames van hun blinkende steentjes.

Het was een heel gerichte vraag. In de zaak-Monstrey, een gerechtelijk onderzoek dat al jaren loopt en dat de halve sector vat, waren net grote hoeveelheden diamanten in beslag genomen. De sector wilde graag weer over de steentjes beschikken. Blijkbaar stuurde de magistraat hen wandelen: een procureur-generaal heeft niet te tornen aan de keuzes die een onderzoeksrechter maakt.

Luttele tijd na de demarche van de diamantsector legde een peloton politici een wetsvoorstel neer in het parlement. In februari, toen oranjeblauw nog kibbelend over de grond rolde, raakten alle meerderheidspartijen het wel roerend eens over een wetsvoorstel dat de inbeslagnames moest regelen. Voortaan zou niet langer de onderzoeksrechter beslissingen nemen, maar een soort inbeslagname-tsaar uit het bedrijfsleven.

Het voorstel werd massaal afgeschoten in gerechtelijke kringen. De politiek en de diamant, die wasten hun handen in onschuld. ‘Dit is geen maatwerk voor de diamant’, luidde het, ‘maar een maatregel voor álle bedrijven. Inbeslagnames kunnen grote economische schade veroorzaken. Het is goed dat onderzoeksrechters er niet alleen verantwoordelijk voor zijn.’

Dat van die economische schade is waar. Daarom mogen onderzoeksrechters in geen geval lichtzinnig omspringen met inbeslagnames. In een kapitaalintensieve sector als de diamant nog minder dan in andere industrieën. Maar dat belet niet dat politie en gerecht ook hun werk moeten kunnen doen, binnen de krijtlijnen die de wet heeft uitgetekend.

Het gemak waarmee de politici op de vraag van één sector schijnen in te gaan, als waren ze verblind door de glitter van de diamant, is hallucinant. Want de politici zullen het natuurlijk met klem ontkennen, maar dat het wetsvoorstel nog steeds circuleert,  onderstreept hoe sterk de politiek en de diamantsector met elkaar verbonden zijn.

Niet voor het eerst bovendien. De sector dwong in het verleden al speciale lastenverlagingen af en een soepeler visumplicht voor Russische en Indiase diamantairs. Sinds de eeuwwisseling geniet de diamant van een fiscaal plan, dat de aanslagen van de sector fors drukt. Diamantairs betalen  geen taksen op hun werkelijke winsten, maar op een forfaitair vastgelegd (minimaal) percentage van de omzet. En wanneer de Bijzondere Belastinginspectie iets te ijverig de omzetten en aftrekposten controleert, wordt die zelfs openlijk door de regering teruggefloten, zoals in het protocolakkoord dat Paars II in juni 2006 nog met de sector afsloot.

Er is niets mis mee dat een overheid een industrie in België probeert te houden, zeker niet als die voor veel tewerkstelling zorgt. Maar als we echt economische overwegingen laten spelen, is het maar zeer de vraag of de diamant de eerste sector is die in bescherming moet worden genomen.

Frank Demets, hoofdredacteur De Tijd

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud