Computermarkt is nog niet aan herstel toe

De Amerikaanse chipleverancier Intel verwacht in het derde kwartaal geen winstgroei. Ook het vierde kwartaal zal niet veel soeps zijn. Die voorzichtige taal van Intel-topman Craig Barrett is op zich geen groot nieuws. Maar Barretts uitspraken zeggen wel veel over de computermarkt. Als Intel vandaag niet meer bestellingen krijgt dan anders, betekent dat dat de grote computerbouwers niet veel verwachten van de eindejaarsverkopen. Die hadden het slechte jaar 2002 nog kunnen goedmaken.

Precies een jaar geleden was overal te horen dat de slabakkende computermarkt in het najaar van 2001 weer zou aantrekken. De markt was in een dip geraakt toen in de zomer van 2000 de economie verzwakte en bedrijven en consumenten massaal hun computerbestellingen uitstelden of annuleerden. Die dip zou evenwel niet lang duren, luidde het vorig jaar. Er waren immers verschillende redenen waarom bedrijven en consumenten in het najaar van 2001 massaal computers zouden kopen.

Omdat veel bedrijven iedere drie jaar hun computerpark vernieuwen, dachten waarnemers dat er in het najaar van 2001 een technologie-investeringsgolf aan zat te komen komen. Alle bedrijven die vlak voor de gevreesde overgang naar het jaar 2000 hun computers vervangen hadden, zouden die eind 2001 opnieuw vervangen, was de redenering.

En als er al bedrijven zouden zijn die nog twijfelden om eind 2001 hun computers te vervangen, dan zouden die wel over de streep getrokken worden door de Microsoft-factor. Het bedrijf van Bill Gates lanceerde immers de nieuwe variant van zijn Windows-besturingssysteem. De verwachting was dat veel bedrijven samen met de overstap naar het nieuwe besturingssysteem Windows XP ook de overstap naar nieuwe computers zouden maken.

Maar van al die mooie vooruitzichten kwam weinig in huis, en 2001 bracht niet het herstel dat velen verwachtten. Voorzichtig gemaakt door de zwakke economie en 11 september, besloten veel bedrijven de aankoop van nieuwe computers uit te stellen. En als de overstap naar Windows XP al gemaakt werd, dan werd de software in veel gevallen gewoon geïnstalleerd op de bestaande computers. In heel het jaar 2001 daalde de wereldwijde verkoop van computers voor het eerst sinds 1985. Neen, de verhoopte beterschap zou er duidelijk pas komen in het voorjaar van 2002, luidden de nieuwe voorspellingen.

Het was wachten tot dinsdagavond om te weten te komen of het voorjaar van 2002 het langverwachte herstel opgeleverd heeft. Het antwoord is simpel: neen. Dat blijkt uit de kwartaalcijfers van het Amerikaanse Hewlett-Packard, de grootste computerbouwer ter wereld. In het eerste kwartaal na de overname van sectorgenoot Compaq leed HP een verlies van 2 miljard dollar.

Natuurlijk werd dat verlies veroorzaakt door de kosten van de overname van Compaq en de daaropvolgende herstructurering, maar de omzet van de fusiegroep kwam uit op niet meer dan 16,5 miljard dollar. In dezelfde periode vorig jaar, dus in het zwakke jaar 2001, boekten HP en Compaq samen nog een omzet van 18,6 miljard dollar.

Een kwartaal na de overname van sectorgenoot Compaq heeft computerbouwer HP het dus niet onder de markt. Door de overname, die 19 miljard dollar kostte, is HP wel de grootste speler ter wereld geworden, maar de zwakke markt doet een moordende concurrentiestrijd in computerland ontstaan. Met name de Amerikaanse bedrijven Dell en IBM brengen hun wapens in stelling om fusiegroep HP van de troon van best verkopende computerbouwer te stoten.

Vooral Dell, dat door de overname van Compaq door HP zijn eerste plaats op de markt verloor, is vastbesloten om die tegen het jaareinde terug te winnen. Het bedrijf van oprichter Michael Dell, dat rechtstreeks aan zijn eindklanten levert, startte een agressieve prijzenoorlog op de markt voor consumenten en overheidsbedrijven. Bovendien start Dell binnenkort met de verkoop van printers, een van de meest rendabele activiteiten van HP. Volgens het onderzoeksbureau Gartner Dataquest heeft Dell vandaag een marktaandeel van 14,9 procent, HP-Compaq heeft 15,5 procent. Een jaar geleden hadden HP en Compaq samen nog 18,3 procent van de markt in handen.

Niet alleen Dell komt voor problemen zorgen. Ook IBM reageerde op de overname van Compaq door HP door de overname voor 3,5 miljard dollar van de computerdienstenpoot van consultant PricewaterhouseCoopers. Het versterkt daarmee zijn computerdiensten tot een groep met een gecombineerde omzet van bijna 40 miljard dollar. HP en Compaq haalden in 2001 samen uit diensten een omzet van 12,9 miljard dollar.

De computermarkt loopt dus slecht en de concurrentie is moordend. En de vooruitzichten? Volgens HP zit de fusie en de daarmee gepaard gaande afslanking 'op het goede spoor'. Het bedrijf zal verder drastisch in zijn kosten snoeien om de rendabiliteit te verbeteren. Maar dat wil nog niet zeggen dat ook de verkopen weer aantrekken. HP-topvrouw Carly Fiorina zei dinsdag dat de terug-naar-school-verkopen in augustus tot nu toe licht tegenvallen. Verdere vooruitzichten kwamen er niet, wegens de te beperkte zichtbaarheid in de sector.

Met andere woorden: het staat goedgelovige zielen vrij te hopen op een nu wel heel lang verwachte heropleving van de computerverkoop in het vierde kwartaal. Hoorden we niet zeggen dat dat traditioneel het beste kwartaal is? Ten eerste souperen veel bedrijven dan nog snel hun jaarbudgetten op door bestellingen te plaatsen bij de computerleverancier. En tegelijk kopen heel wat consumenten computers en laptops voor onder de kerstboom.

De kerstboom en het computerbudget mogen dan voor sommigen een argument zijn om nieuwe computers aan te schaffen, wie nog gelooft dat de eindejaarsverkopen dit jaar records breken, kan best nu al terugkomen uit dromenland.

Integendeel zelfs, als het aan het Amerikaanse Intel ligt. Intel, de grootste chipfabrikant ter wereld en daarom hofleverancier van zowat alle bekende computerbouwers, liet dinsdag weten niet meer zo zeker te zijn van zijn eerdere optimistische verwachtingen voor het derde en vierde kwartaal.

Uit die op het eerste gezicht weinig ophefmakende waarschuwing van Intel-topman Craig Barrett valt zeer veel af te leiden over de computermarkt van de komende vier maanden. Als toeleverancier heeft Intel zijn chipbestellingen voor de najaarsproductie van de grote leveranciers immers nu al binnengekregen. De vooruitzichten van de Amerikaanse groep zijn dus een betrouwbare indicator dat ook de grote computerproducenten niet verwachten dat ze veel potten zullen breken in het najaar. Met andere woorden: er zal voor heel 2002 geen reden tot juichen zijn.

Het komt dan toch ooit wel weer goed? De computermarkt kan inderdaad niet blijven slabakken. Er moet ooit een opleving komen. Maar de sterkte van die opleving en het moment waarop ze begint worden niet bepaald door de persberichten met vaak al te mooie verwachtingen van veel technologiebedrijven. De heropleving komt er als de economie weer aantrekt. Net zoals de zwakke verkoop er kwam door de verzwakte economie. Daar kunnen geen nieuwe softwarepakketten en geen kerstboom iets aan veranderen.

Jeroen LISSENS

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud