Conflict zonder remmen

Senior writer

Het conflict tussen Israël en Hamas escaleert razendsnel. Een politiek vacuüm leidt ertoe dat er geen rem op staat.

De raketaanvallen vanuit de Gazastrook op Israël worden steeds intenser. De represailles van Israël escaleren evenzeer. De aanleiding voor het conflict was een harde confrontatie tussen de Israëlische oproerpolitie en Palestijnse gelovigen aan de Al Aqsamoskee. De toegang werd beperkt voor gelovigen in volle ramadan. Ook wenkende huisuitzettingen van Palestijnse families, ten voordele van Joodse kolonisten, pookten de spanningen op.

In geen tijd ontaardde het conflict. Dinsdagnacht werd de Israëlische stad Tel Aviv bestookt door de Palestijnse Hamas-militie. Woensdagochtend volgde een harde vergelding door de Israëlische luchtmacht. En de onrust spreidt zich almaar verder uit.

Is dit de perfecte storm in het Israëlisch-Palestijnse conflict? Het is moeilijk te voorspellen of de huidige onlusten, de ergste in 20 jaar, uitdraaien op een volledige oorlog, maar de omstandigheden zijn er wel.

Aan Palestijnse kant zijn er al 15 jaar geen verkiezingen meer gehouden. De president van de Palestijnse Autorteit, Mahmoud Abbas, stelde de verkiezingen die voor juni gepland stonden, nog maar eens uit. Abbas heeft geen enkele macht in de Gazastrook, die exclusief door Hamas wordt gecontroleerd.

Aan Israëlische zijde is het politiek evenmin stabiel. Premier Benjamin Netanyahu kan maar geen stabiele regering vormen en het land stevent af op een vijfde verkiezing in ruim twee jaar.

De politieke en diplomatieke leegte zijn het grootste gevaar voor een verdere escalatie die naar een derde intifada kan leiden.

Traditioneel spelen de VS een sleutelrol in het conflict. Ze steunen Israël militair en vaak is een speciale gezant voor het Midden-Oosten belast met de onderhandelingen rond het conflict. De vorige Amerikaanse president, Donald Trump, verliet de bemiddelende rol. Hij koos duidelijk de zijde van Netanyahu, blokkeerde de humanitaire hulp aan de Palestijnen en verplaatste de Amerikaanse ambassade van Tel Aviv naar Jeruzalem.

Biden

De huidige president Joe Biden keek duidelijk weg van het conflict. Hij hoopte wellicht dat het zou blijven voortsluimeren, maar dat bleek een verkeerde inschatting. Biden herstelde wel de humanitaire hulp aan de Palestijnen, maar liet de Amerikaanse ambassade in Jeruzalem. Dat is moeilijk te verteren voor de Palestijnen.

Biden liet al duidelijk verstaan dat hij geen tijd en energie wilde steken in een conflict dat uitzichtloos lijkt. Dat hij dat echt meent, valt af te leiden uit het feit dat er nog geen Amerikaanse ambassadeur of consul is aangesteld voor Israël. En er is ook geen aparte gezant voor het Midden-Oosten.

Vanuit Europa mogen dan wel oproepen komen tot de-escalatie van het conflict, in dit dossier heeft Europa nauwelijks politieke invloed. De Verenigde Naties evenmin. In de Veiligheidsraad gebruiken de VS steevast hun veto als het Israël aangaat.

Die politieke en diplomatieke leegte zijn het grootste gevaar voor een verdere escalatie die naar een derde intifada kan leiden. Vooral omdat beide kampen de escalatie nu aangrijpen voor hun eigen politieke doelen. Alleen de vrees voor nog meer onschuldige slachtoffers aan beide zijden kan de geweldspiraal nog afremmen. Of die vrees aanwezig is, is een open vraag.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud