Senior writer

De Hongaarse antihomowet lokt felle Europese reacties uit. Maar komen er ook sancties? Dat is verre van zeker en dat ligt aan een Europese constructiefout.

De nieuwe Hongaarse wet verbiedt verwijzingen naar holebi's of transgenders in ruimtes waar minderjarigen aanwezig kunnen zijn. Dat ontlokte veel reacties in andere Europese lidstaten. De druk op de Europese Commissie om in te grijpen neemt toe.

Dertien lidstaten, waaronder België, willen dat de Commissie sancties neemt tegen Hongarije. Ze roepen Brussel op naar het Europees Hof te trekken om een procedure aan te spannen tegen Boedapest.

Hongarije wimpelt de zaak weg. De regering van premier Viktor Orbán stelt dat het gaat om een maatregel tegen pedofilie en dat de ouders van de kinderen beslissen wat ze wel en niet mogen weten of zien. Het is voor haar een puur interne zaak.

De discussie wordt extra opgepookt doordat de stad München de Allianz Arena wil verlichten met de regenboogkleuren voor de match Duitsland-Hongarije. Dat verbiedt de Europese voetbalbond UEFA dan weer omdat het 'de politiek van de sport wil scheiden'.

Dat de Europese waarden en normen op termijn met elkaar zouden convergeren, blijkt een illusie.

Tegen Hongarije loopt, net als tegen Polen, een procedure in het kader van artikel 7 van het Europese Verdrag. Artikel 7 laat toe om - na een lange procedure - een lidstaat uit te sluiten. Dat kan alleen als alle andere lidstaten dat goedkeuren. In dit geval kan dat nooit gebeuren, want Hongarije en Polen steunen elkaar wederzijds.

De hele Europese constructie is gebouwd op de idee dat de Europese waarden en normen op termijn met elkaar zouden convergeren. Dat is niet het geval met de laatste uitbreiding van de EU in 2004, toen onder meer een reeks landen uit het voormalige Oostblok toetraden. Net zoals de convergentie door de invoering van de euro optisch bedrog was, is ook de politieke convergentie een mislukking in Europa.

Dat de Europese Commissie hier voorzichtig handelt, is begrijpelijk. Met sancties tegen landen beland je snel op glad ijs. En in nogal wat lidstaten kan je niet spreken van een stevige democratie omdat corruptie bijvoorbeeld nog een veel te grote rol in het politieke leven speelt. Komen die landen dan ook op de zwarte lijst te staan? En wat met de politieke rechten van pakweg de Catalanen, waar alle Europese instanties van wegkijken om geen problemen te zien?

Als de democratische beginselen van de rechtstaat op losse schroeven worden gezet, beschikt Europa niet over veel middelen om zich te verweren. De idee dat een aantal lidstaten tegelijkertijd die rechtstaat uithollen, hoort niet tot het denkkader van de Europese Unie.

Dat geeft Hongarije en Polen veel vrije ruimte. Het is duidelijk een constructiefout van Europa, maar die fout wegwerken is niet eenvoudig. Het alternatief is eindeloos schipperen en de problemen blijvend voor zich uitschuiven - wat nu ook gaat gebeuren.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud