Advertentie

Crisis in crescendo

©-

Sommige landen van het voormalige Oostblok zijn ruim twintig jaar na de val van de Muur van Berlijn als gevolg van de economische crisis in een politieke crisis beland. Vorige maand kwam de Letse regering ten val en het ziet ernaar uit dat ook de Hongaarse premier, Ferenc Gyurcsany, een stap opzij zal zetten.

 

 Gyurcsany is van plan zich op 14 april te laten aflossen via een constructieve motie van wantrouwen, dezelfde procedure die hem in 2004 aan de macht bracht. In 2006 kon hij na de parlementsverkiezingen de touwtjes in handen houden. Dat was zeer opmerkelijk voor een partij die zichzelf beschouwde als de opvolger van de communistische partij. Enkele maanden na zijn overwinning moest Gyurcsany echter toegeven dat hij gelogen had over de toestand van de overheidsfinanciën. Er moest zwaar bezuinigd worden om het begrotingstekort te reduceren. Vorig jaar ging Gyurcsany aankloppen bij het IMF om Hongarije drijvende te houden. Intussen is Gyurcsany de minst populaire premier sinds de val van het communisme in 1989. De IMF-hulp maakt het noodzakelijk dat de Hongaren de buiksriem verder aanhalen, een boodschap die Gyurcsany niet langer verkocht krijgt.

Ook Letland moest in ruil voor de reddingsboei van onder meer het IMF en de EU besparen. In januari leidde het ongenoegen hierover tot de zwaarste rellen sinds de onafhankelijkheid van de voormalige sovjetrepubliek in 1991. Onenigheid binnen de regering over de besparingen leidde vorige maand tot de val van het kabinet. De nieuwe premier, Valdis Dombrovskis, staat onder druk om met de botte bijl in de uitgaven te hakken. Hij hoopt echter op enig respijt want de economische toestand is intussen dusdanig verslechterd dat verdere besparingen de toestand alleen maar erger zouden maken.

 De politieke crisissen in Letland en Hongarije vormen zeker geen stimulans voor andere EU-lidstaten uit het voormalige Oostblok om ook bij het IMF te rade te gaan. Roemenië lijkt intussen het volgende EU-land te zijn dat die stap zal zetten. Vraag is of de regeringscoalitie die slechts enkele maanden oud is dit zal overleven want beide regeringspartners zitten niet op dezelfde golflengte wat IMF-hulp betreft. Montenegro, dat niet tot de EU behoort maar wel de euro gebruikt, speelt ook met het idee om een IMF-lening te vragen. Maar dat wordt allicht een zaak voor de regering die voortvloeit uit de vervroegde parlementsverkiezingen van volgende zondag.  

 Letland is intussen het typevoorbeeld van hoe de hypotheekcrisis, de financiële crisis en de economische crisis in crescendo resulteert in sociale spanningen en uitmondt in een politieke crisis. Vooral in het Balticum bestaat echter het gevaar dat die dominoreeks aan crisissen ontaardt in een grensoverschrijdende crisis. Het Balticum herbergt immers een grote Russische minderheid. De relaties daarmee komen steeds weer onder druk wanneer de Baltische autoriteiten het wagen te raken aan symbolen die verwijzen naar de strijd van de sovjets tegen nazi-Duitsland. In 2007 braken in Estland om die reden zware rellen uit. In tijden van zware economische crisis kunnen die gemakkelijk uit de hand lopen. En het Kremlin heeft naar aanleiding van de invasie van Georgië in augustus vorig jaar laten weten dat het om het even waar Russen te hulp zal komen. Dat geldt dus ook voor de Baltische EU-lidstaten.

Twintig jaar nadat in de landen van het voormalige Oostblok een proces op gang kwam dat leidde tot de val van de Muur en het verdwijnen van de Sovjetunie kan een domino-effect dat startte in de VS ertoe leiden dat Europa in een zware crisis met Moskou belandt.

 

Ludwig De Vocht

redacteur Politiek & Economie

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud