Cultuurmagazine voor vernieuwd Canvas zware dobber

(tijd) - Met de lancering van het vernieuwde Canvas volgende week klinkt de roep naar een cultuurmagazine luider dan ooit. Alleen, van de langverwachte opvolger voor 'Republica' is vooralsnog geen sprake. Wel werkt de VRT aan Vlaamse versies van 'The Big Read' en 'Restoration', twee cultureel getinte formats waarmee de Britse openbare omroep, BBC, een massapubliek wist te bereiken.

Volgende maandag wordt Canvas geherlanceerd. Met 15 nieuwe programma's, een nieuwe look en meer duiding hoopt de VRT zijn tweede net toegankelijker en actueler te maken. De langverwachte opvolger voor het cultuurmagazine 'Republica' blijft het grootste knelpunt. De openbare omroep maakt er zich van af met een 'culturele afspraak' voor begin 2006, en met een knieval. 'Onze cultuurmagazines hebben gefaald', zegt directeur televisie, Aimé Van Hecke. Is het dan echt zo moeilijk om met een degelijk cultuurprogramma te komen?

'Een magazine maken waarbij je alleen maar predikt voor diegenen die al in de kerk zitten, is relatief eenvoudig, maar daar wil ik voor passen', zegt Bart De Poot, de netmanager van Canvas. 'We moeten een formule bedenken waarbij diegenen die rond de kerk cirkelen, worden aangetrokken door wat in de kerk gebeurt. Dat is veel moeilijker. Onze ideeën zijn op dit ogenblik nog niet rijp.'

'Je mag je ook niet blindstaren op het ontbreken van een zuiver cultuurmagazine', vindt Toon Berckmoes, de directeur van Cultuurnet Vlaanderen. 'Ik merk dat de VRT een proces in gang heeft gezet dat cultuurmakers betrekt in het ontwikkelen van televisierelevante formules. Er is een nieuwe openheid, en dat is toch positief. De oprichting van een aparte cultuurcel is dat trouwens ook.'

In tegenstelling tot De Poot is Berckmoes van mening dat een degelijk kunst- of cultuurprogramma in de eerste plaats moet zijn afgestemd op het cultuurminnende publiek. ''Republica' was dat niet. Mensen die echt in cultuur geïnteresseerd zijn, kijken niet naar een lichtvoetig 'agendaprogramma'. Liefhebbers halen de informatie die ze nodig hebben uit kranten en duizenden andere bronnen die veel dieper gaan. Je moet ook niet alles in één programma willen stoppen. Het is beter te focussen op enkele onderwerpen, en cultuurspecifieke formats te bedenken.'

'Bij de VRT weten ze niet goed van welk hout pijlen te maken en zijn ze gefrustreerd omdat ze er met hun cultuurprogramma's maar niet in slagen een groot publiek te bereiken', vult Guust De Meyer, professor populaire cultuur aan de KULeuven, aan. 'Maar het is niet omdat je een populair Studio Brussel-programma als 'Republica' transponeert naar de televisie, dat je plots een grote groep kijkers aanspreekt. Ik denk dat de openbare omroep dat intussen wel begrepen heeft.'

In de marge van de discussie over het nieuwe cultuurmagazine wordt duidelijk dat de VRT grootse plannen koestert op het vlak van cultureel georiënteerde programma's voor een groot publiek. De omroep werkt volop aan Vlaamse versies van 'The Big Read' en 'Restoration', twee BBC-formats die aan de overkant van het Kanaal hoge ogen gooien. In 'The Big Read' gaan de Britten op zoek naar hun meest geliefde boek, terwijl ze in 'Restoration' met elkaar in de clinch gaan voor geld om bedreigde gebouwen in stand te houden.

'Brengen die programma's cultuur met een grote C? Nee, maar ze gaan er wel op de juiste manier mee om', zegt Bart De Poot. 'Met 'The Big Read' en 'Restoration' bereik je meer mensen dan alleen maar de puristen. En daar gaat het ons om. Ik zou graag hebben dat mensen een goed gevoel overhouden aan een cultuurprogramma. Dat ze iets bijleren, maar dat ze zich ook amuseren.'

Hoewel het gros van de televisiemakers zich kan vinden in de visie van De Poot, en meent dat een zekere 'lichtheid' noodzakelijk is in cultureel geïnspireerde programma's, valt vooral de terughoudendheid op om de daad bij het woord te voegen. 'Ik liep rond met plannen voor een cultuurprogramma, maar uiteindelijk heb ik besloten het niet te doen', zegt Jan Eelen, de regisseur van onder meer 'Het Eiland' en 'In de Gloria'. 'Het is gewoon te moeilijk, te politiek geladen ook.'

Walter Couvreur, de netmanager van Klara, legt deze maand de laatste hand aan het dossier voor het 'crossmediale cultuurmerk' van de openbare omroep. Volgens hem verlammen de angstvisioenen uit het verleden ('Kunst Zaken', 'Voetzoeker', 'Republica') de programmamakers. Zendtijd op een generalistisch net is duur en niemand wil zijn broek scheuren aan een nicheprogramma dat slechts 15.000 kijkers haalt.

Couvreur: 'De VRT en de productiehuizen geloven wel in een cultureel magazine dat de wetten van een goed programma volgt en dat veel kijkers kan aanspreken, en er circuleren ideeën, maar slechts weinigen voelen zich geroepen om hun nek uit te steken. Dat onze productiehuizen zo weinig ervaring hebben met kunst en cultuur is daar niet vreemd aan. En dat komt dan weer omdat er maar weinig eer te halen valt met programma's voor mensen die geen televisie kijken.'

Stijn Meuris, zanger van de popgroep Monza en occasioneel televisiepresentator, deelt die mening. 'Je merkt dat er iets beweegt, maar het woord cultuur is vreselijk beladen en roept veel angsten op. Tel daarbij de grote druk om snel met iets te komen en je begrijpt waarom de televisiemakers nerveus worden. En als er dan straks toch een magazine op de buis komt,zullen de kijkers zeggen: 'Is het dat maar?' Verbaast het dan nog dat niemand zich wil verbranden?'

In principe wil de openbare omroep in januari op de zogeheten culturele afspraak verschijnen. Dat is snel. 'Te snel', vindt de acteur Wim Opbrouck. Een van zijn voorstellen werd op de lange baan geschoven, omdat het niet op tijd klaar zou geraken. 'Ik wil mijn tijd nemen voor zo'n programma. Hoe kan je nu aan een cultuurmagazine beginnen zonder je eerst uitvoerig te informeren?'

Frederik TIBAU

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud