Bart Haeck

Ondanks een recordboete voor Facebook is de weg nog lang naar een internet waar iedereen de keuze krijgt om opnieuw baas te zijn over zijn eigen data.

De Federal Trade Commission (FTC), die in de Verenigde Staten waakt over vrije concurrentie op de markt, maakte gisteren bekend dat Facebook een boete van 5 miljard dollar moet betalen omdat het te slordig is omgesprongen met de privacy van zijn gebruikers. Het socialemediabedrijf wordt bovendien verplicht privacy meer ter harte te nemen: CEO Mark Zuckerberg moet voortaan elk kwartaal een verklaring ondertekenen dat het bedrijf in orde is met de Amerikaanse privacyregels. Dat kan hem in zware juridische problemen brengen zodra dat niet zo zou zijn.

De boete - een record in de Amerikaanse geschiedenis - kwam gisteren boven op het nieuws dat het ministerie van Justitie samen met de FTC vordering maakt in een onderzoek naar de techgiganten. Ook daar is het de vraag of de technolgiereuzen via de interneteconomie te dominant worden, tot in de kleinste details van ieders leven.

Het is welgekomen nieuws, omdat nog meer tegenmacht nodig is. De grootste vijf bedrijven ter wereld qua beurswaarde zijn de technologiespelers uit Silicon Valley - Apple, Google en Facebook - en uit Seattle - Amazon en Microsoft. Ze zijn zo groot dat de Facebook-beleggers gisteren amper opschrokken van de 5 miljard dollar boete. Facebook had al 3 miljard dollar opzijgezet en zat eind maart op 44 miljard cash.

Tax Lady

Toch is wat in de VS gebeurt belangrijk nieuws. Niet zo heel lang geleden was de enige die de strijd met big tech aanbond de Europese commissaris Margrethe Vestager. Ze stond zo alleen dat de Amerikaanse president Donald Trump haar steevast omschreef als ‘tax lady’. Nu zijn de VS mee in het discours dat nieuwe regels en limieten nodig zijn voor Google, Amazon, Facebook en Apple. Elizabeth Warren, een van de belangrijkste kandidaten voor het presidentschap bij de Democraten, maakt er zelfs een punt van dat de techreuzen worden opgebroken.

Niet zo heel lang geleden was de enige die de strijd met big tech aanbond de Europese commissaris Margrethe Vestager.

Politiek is dat een krachtige boodschap, die doet denken aan hoe het Rockefeller-imperium werd opgedeeld of hoe de telecomgigant ‘Ma Bell’ AT&T in de ‘Baby Bells’ werd gesplitst. Het is wellicht echter een te brute manier om grip te krijgen op de techreuzen, al is het maar omdat de oude monopoliewetgeving te bot is.

Het punt is bijvoorbeeld dat Amazon de meeste producten goedkoper maakt voor de consument in plaats van duurder en dat Google de meeste diensten gratis aanbiedt. Ze vechten hun veldslagen op een nieuw terrein uit: het verzamelen van persoonlijke data in ruil voor internetdiensten.

In die zin is de Facebook-boete een stap in de goede richting, maar het einddoel is verre van bereikt. Het kernprobleem van de digitale economie is dat de grote techreuzen data blijven inzamelen, zonder hun gebruikers daarop veel controle toe te staan. Wie van Facebook wil horen welke persoonlijke data het bedrijf over hem heeft, krijgt dat overzicht niet.

Uiteindelijk moet het internet weer een plek worden waar je minstens de keuze krijgt baas te zijn over je eigen data.

Lees verder

Tijd Connect