Senior writer

De vervroegde Britse verkiezingen zijn een grote gok: of er komt snel een brexitdeal of de saga herbegint. De kerstverkiezing wordt écht spannend.

Met vervroegde verkiezingen op 12 december zet de Britse premier Boris Johnson hoog in. Hij rekent op een stevig mandaat om zijn brexitdeal door te duwen. Dat bleek onmogelijk in het hopeloos verdeelde parlement. Verkiezingen zijn een logische uitweg als de werking van het parlement compleet geblokkeerd is.

De peilingen geven Johnson een comfortabele voorsprong en een kans op een meerderheid in het Lagerhuis. Maar die peilingen zijn notoir onbetrouwbaar. De voorgangster van Johnson, Theresa May, hield vervroegde verkiezingen op 8 juni 2017. Gesterkt door goede peilingen rekende ze erop dat ze haar meerderheid zou vergroten door de vervroegde stembusslag.

Het is zeker dat de verkiezingscampagne in het VK hard en gemeen wordt.

Dat viel tegen. May verloor haar meerderheid en werd voor de brexitdeal afhankelijk van een kleine, Noord-Ierse partij. Bovendien was de verdeeldheid bij haar conservatieve partijgenoten bijzonder groot.

'Remain'-front

Niets garandeert succes voor Johnson. Alleen als hij een parlementaire meerderheid kan veroveren, komt de brexitdeal binnen bereik. Als er geen duidelijke meerderheid is, gaat de saga gewoon door. Johnson rekent erop dat het Verenigd Koninkrijk zo brexitmoe is dat de Britten massaal voor hem kiezen. Maar nu al is duidelijk dat ook een ‘Remain’-front in de maak is.

Van Europa kregen de Britten uitstel tot 31 januari 2020, zelfs met een meerderheid wordt het nog een hele klus om de zaak af te ronden. EU-onderhandelaar Michel Barnier waarschuwde de Britten al dat een harde brexit tot de mogelijkheden blijft behoren. Niet alleen als de deadline van 31 januari niet gehaald wordt, maar ook omdat eind volgend jaar de overgangsperiode afloopt. Als er dan geen akkoord ligt, duikt de brexit zonder akkoord opnieuw op.

Over de partijgrenzen heen is er een brede consensus om een harde brexit te voorkomen, maar hoe dat precies moet, is niet duidelijk. De Schotse nationalisten en de liberaal-democraten willen liever de stekker uit het verhaal trekken en bij de EU blijven. Of dat politiek haalbaar is, is een andere vraag. De brexit is nu eenmaal in een referendum gestemd en de klok terugdraaien is een minstens even grote gok.

Opgepookt

Op dit moment kan de EU alleen lijdzaam toezien op het Britse spektakel.

Zeker is dat de verkiezingscampagne in het VK hard en gemeen zal worden en dat de gemoederen nog wat meer opgepookt zullen worden. Uiteindelijk zal de kiezer beslissen over de toekomstige regering. Cruciaal wordt de opkomst. De timing van de vervroegde verkiezing, in de aanloop naar Kerstmis, maakt het moeilijk te voorspellen of de kiezers massaal zullen stemmen of op vakantie vertrekken.

Op dit moment kan de EU alleen lijdzaam toezien op het Britse spektakel. Het uitstel is bijna een automatisch gegeven. Er is geen enkele voorwaarde aan gekoppeld, alleen de boodschap om de gegunde tijd goed te gebruiken. Maar die boodschap werd ook al gegeven bij het eerste uitstel en heeft niet geholpen.

Zolang Europa niet de schuld wil krijgen van een harde brexit, zijn er geen echte alternatieven. Europa kan alleen hopen dat er een duidelijke uitslag komt en dat de brexitdeal dan eindelijk wordt afgesloten. Tenzij de scheiding onverhoeds wordt ingetrokken. Maar die piste lijkt voorlopig niet aan de orde.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud