De moedige klimaatkeuze: voor eigen lijf en leden

algemeen hoofdredacteur

We hebben de politieke leiders die we verdienen. Ook in de klimaatdiscussie.

'De klimaatopwarming zal tot meer extreme waterval en meer extreme droogte leiden.' Was geschreven, JP Van Ypersele, 1990. Wetenschappers én politici weten al meer dan dertig jaar dat dit een van de indirecte gevolgen is van de opwarming van de planeet. In 2014 maakte de kunstenaar Isaac Cordal een pakkend beeld van ‘Politici in discussie over klimaatverandering’, mannen van middelbare leeftijd in vergadermodus, terwijl het water kinhoog staat. Het beeld ging viraal. Zeven jaar geleden leek het nog een surrealistisch beeld, dat hooguit voor onze kleinkinderen realiteit zou kunnen worden. De beelden uit de overstroomde straten in Pepinster van deze week toonden mensen in exact dezelfde positie. Alleen echt. En hier en nu.

De overstroming met dramatische gevolgen in België, Duitsland en delen van Nederland zou niet nodig mogen zijn als realitycheck. Het mag zorgen baren dat de indirecte link tussen extremer weer en klimaat door sommigen zelfs gisteren en vandaag nog her en der werd ontkend.

Wat is er meer nodig dan de meer dan honderd doden - en dat is nog maar een voorlopige balans - , de materiële ellende en kosten van deze ramp om urgente klimaatmaatregelen ook in de praktijk om te zetten? Europa voert de forcing met een klimaatplan voor 55 procent minder CO2-uitstoot tegen 2030. Voor België impliceert dat een intense discussie tussen de deelstaten over wie het zwaarste deel zal dragen. Het zal onze manier van wonen, van transport, van industrie en landbouw zeer ingrijpend en snel veranderen.

©BELGA

Vlaams minister Zuhal Demir (N-VA) krijgt de zware klus toegeschoven om te onderhandelen en om die ommezwaai ook in de praktijk uitgevoerd te krijgen. Ze stelt zich tot nog toe zeer (te?) afwachtend op. Natuurlijk moet over effectiviteit en modaliteiten en een evenwichtige verdeling van de factuur worden gediscussieerd, maar niet als de vergaderaars van Cordal. 'Mocht het niets kosten, dan was het klimaatprobleem allang opgelost', zegt klimaateconoom en wereldautoriteit Gernot Wagner. Er komt een moment - en dat is er nu - dat de kostprijs ondergeschikt wordt aan de urgentie.

Tussen haakjes. De federale regering heeft nog enkele weken om een andere afweging te maken over de kernuitstap. Een nucleaire uitstap nu forceren, impliceert nieuwe gasgestookte centrales en meer CO2. Is dat werkelijk de beste optie in het afwegen van het ene onheil (uitstoot) tegenover het andere (kernafval)?

Uiteindelijk is het aan elke burger om in het stemhokje te kiezen voor die politici die de moedigste keuzes hebben gemaakt. Ook al zijn die keuzes op korte termijn erg lastig en is het prijskaartje zeer fors.

Maar dat ter zijde. We zullen overigens niet alleen een vette kluif hebben aan minder uitstoot. Minder uitstoot is absoluut nodig, maar zal (in het beste geval) maar zeer traag klimaatverandering afremmen. Ondertussen zal het ook veel vergen om met overstromingen te leren leven en ze beter op te vangen. Voorzichtige stappen met de watertoets, een verbod om nog in sommige watergevoelige gebieden te bouwen, ontharding en het aanleggen van buffers, zijn gezet. Maar ook daar zal meer nodig zijn, en sneller, met andere bouwmethodes, en grote infrastructuur- en landschapsingrepen. Ook dat zal verre van gratis zijn.

Politici hebben de keuze. Ofwel doen ze wat nodig is, doen ze in een collectieve vlaag van moed iets met die 'inconvenient truth', vaak tegen de achterban in die lang niet elke maatregel zal begrijpen. Een achterban die hoe dan ook een kostprijs zal moeten betalen. Ofwel blijft de politiek discussiëren, in twijfel trekken, facturen op elkaar afschuiven en volgt ze de weg van de minste weerstand. Naar het voorbeeld van Cordal. Terugdeinzend voor de druk van populisten die klimaatproblemen ontkennen of wegrelativeren.

Uiteindelijk is het aan elke kiesgerechtigde burger om ook in het stemhokje te kiezen voor die politici die de moedigste keuzes hebben gemaakt. Ook al zijn die keuzes op korte termijn erg lastig en is het prijskaartje zeer fors. We weten echter sinds deze week: we moeten het niet alleen voor onze kleinkinderen doen, maar ook voor ons eigen lijf en leden. Misschien dat dat zal helpen?

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud