De nieuwe superhelden

Lars Bové, redacteur Justitie

Een samenleving heeft nood aan helden, waar ze naar kan opkijken. En magistraten zijn de nieuwe superhelden, tenminste als we hun nieuwe deontologische code mogen geloven.

Voor de eerste keer in de Belgische rechtsgeschiedenis krijgen magistraten een deontologische code. En als we dat ‘historische’ document erop nalezen, moeten onze rechters en openbaar aanklagers leven als übermenschen die ook in hun privéleven geheel kleurloos zijn. Ze mogen wel deelnemen aan het maatschappelijke leven, luidt het, maar hun mening alleen genuanceerd en gematigd verkondigen en met niemand omgaan dat hun onpartijdig imago in gevaar kan brengen. Ze moeten opletten met sociale netwerken zoals Facebook en alle mogelijke situaties waardoor ze gewraakt kunnen worden tot een minimum beperken, geen enkele vorm van ‘onkies gedrag’ vertonen, enzovoort.

Magistraten zijn volgens de deontologische code te allen tijde ‘onafhankelijk’, ‘onpartijdig’, ‘integer’, ‘discreet’, ‘terughoudend’, ‘ijverig’, ‘respectvol’, ‘bekwaam’, ‘wijs’, ‘loyaal’, ‘moedig’, ‘ernstig’ en... ‘menselijk’. Al lijkt dat laatste een contradictio in terminis.

Het klinkt allemaal veelbelovend, en in een rechtsstaat die naam waardig is het eigenlijk waanzin dat het zo lang heeft geduurd voordat magistraten echt weten wat ze wel en niet mogen doen. Want laten we eerlijk zijn, de magistratuur houdt niet van pottenkijkers.

Enkele weken geleden kreeg N-VA-Kamerlid Koenraad Degroote in dat verband nog een veelzeggend antwoord van de minister van Justitie. Hij had doodeenvoudig opgevraagd hoeveel strafzaken er zijn tegen magistraten (mensen met voorrecht van rechtsmacht). ‘De gegevens kunnen niet gegenereerd worden aan de hand van de gegevensbank van het college van procureurs-generaal. De parketten zullen dan ook niet overgaan tot een bevraging van de gerechtelijke arrondissementen.’

Terwijl we elke dag om de oren worden geslagen met misdaadcijfers over allerhande misdrijven, heeft het gerecht geen zin om te tellen hoeveel strafdossiers er tegen magistraten worden geopend. Dat lijk toch nuttige informatie in een rechtsstaat? Al was het maar om aan te tonen dat het goed gaat met onze rechtsstaat.

En de nieuwe deontologische code is een deontologische code, alleen mogen we hem niet zo noemen. Officieel heet hij een ‘Gids voor magistraten’. Al in de inleiding staat duidelijk dat het ‘overzicht van deontologische principes geen tucht­code is’. Dat laatste is zelfs onderlijnd. Het is alleen bedoeld om magistraten ‘op een positieve manier te gidsen’.

Nu weet ik wel dat deontologische codes meestal vrijblijvend zijn. Maar iedereen weet intussen dat de Nationale Tuchtraad voor de magistratuur helemaal geen klauwen heeft. Dat er amper wat wordt gedaan met zijn ‘adviezen’. De slotsom is dat we onze magistraten beter in een minder strikt keurslijf gieten en de echte uitschuivers niet langer bedekken met de mantel der liefde.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud