De financiële cijfers tonen dat de ziekenhuissector niet gezond genoeg leeft. Maar doemdenken over het genezingsproces is niet nodig.

Gelukkig is de prostaat van Jan niet verwijderd. Zo luidt de titel boven de eerste van zeven ‘slotbeschouwingen aan de volgende politieke generatie’, die Johan Vande Lanotte deze week maakte, nu hij de nationale politiek verlaat. De voormalige informateur vertelt in het document hoe een paar jaar geleden bij een goede vriend prostaatkanker werd vastgesteld. Twee keer kreeg hij de diagnose dat een operatie nodig was, tot een arts in het UZ Gent hem aanraadde gewoon twee keer per jaar op controle te komen. ‘We zijn nu enkele jaren verder en de tumor is stabiel’, schrijft Vande Lanotte.

Hij ziet het verhaal als een symptoom van een ziekenzorg die de verkeerde financiële prikkels krijgt. Het gaat te vaak om maximaal presteren. En dat betekent zo veel mogelijk onderzoeken met liefst zo weinig mogelijk personeel.

Dat blijkt ook uit de harde cijfers in de doorlichting die De Tijd maakte van de jaarrekeningen van de 48 algemene ziekenhuizen in Vlaanderen. 23 van die groep maken duidelijk hoe hun financiële stromen lopen. Samen boekten ze 84 miljoen euro verlies op de verpleging, maar 89 miljoen euro winst op de medische machines en nog eens 76 miljoen euro op medicijnen.

Het is niet eens zo moeilijk om te zien hoe de zorg van morgen anders en beter kan.

Het is dus niet eens zo moeilijk om te zien hoe de zorg van morgen anders en beter kan. Bekijk de scheve financiering, de noden van een ouder wordende bevolking - met patiënten die vaker aan meerdere aandoeningen tegelijk lijden - en de snelheid waarmee medische technologie evolueert, en de contouren tekenen zich af.

Toekomstbeeld

In dat toekomstbeeld spelen huisartsen een grotere rol, zijn er voldoende ziekenhuizen nabij voor basiszorg (voor ouderen) en moet je iets verder rijden voor heel gespecialiseerde geneeskundige zorg, waarbij iets meer geld is voor verpleging en minder druk op vermijdbare operaties of onderzoeken.

Heel langzaam is Vlaanderen die bocht aan het nemen. Ziekenhuizen werken samen in regio’s, een strategie die in Franstalig België nog altijd op weerstand botst. De voorbije jaren zagen we ziekenhuisfusies in onder meer West-Vlaanderen en Antwerpen. En twee van de grootste ziekenhuizen van Vlaanderen, ZNA en GZA, werken al samen om de dure informatica voor het elektronische patiëntendossier aan te kopen.

Beetje bij beetje worden oude taboes gesloopt.

Het toont hoe het kan, als beetje bij beetje oude taboes worden gesloopt. Als de oude kloof tussen katholieke en OCMW-ziekenhuizen wordt overbrugd. Als de overschotten in het ene budget de tekorten in het andere kunnen dempen. Als artsen niet alleen het best betaald worden voor onderzoek, maar ook voor het zien van patiënten en overleg met andere artsen. Als de nood aan investeren in technologie kan leiden tot betere samenwerking.

Om op den duur te komen tot het verhaal over de lijfarts van de Japanse keizer. Volgens de legende werd die vroeger betaald per dag dat de keizer gezond rondliep. En niet ziek was. Of om terug te koppelen naar Vande Lanotte: per dag dat Jan mét een werkende prostaat blijft rondlopen.

Lees verder

Tijd Connect