Redacteur Politiek

Dat de koning Johan Vande Lanotte en Didier Reynders het veld in stuurt, toont hoeveel stof nog moet neerdalen na de schok van zondag.

Het is altijd een beetje politieke rooksignalen lezen, als de koning na de verkiezingen zonder veel uitleg een informateur aanstelt om af te tasten welke coalitie mogelijk is. Waarom koos het koninklijk paleis gisteren voor Johan Vande Lanotte (sp.a) en Didier Reynders (MR) als informateur?

Ten eerste is de keuze ‘confederaal’. Doorgaans stelt de koning één iemand aan in de eerste fase na de verkiezingen. Nu kiest hij voor een centrumrechtse politicus die veel vertrouwen van de N-VA geniet, en voor een socialistische die dicht bij de PS staat.

Die confederale logica blijkt ook uit één merkwaardig zinnetje in de bondige verantwoording die het paleis gaf. Reynders en Vande Lanotte wordt gevraagd contact te houden met de ‘verantwoordelijken voor de onderhandelingen in de gemeenschappen en gewesten’. De koning vraagt dus uitdrukkelijk dat de N-VA en de PS, de grootste partijen in respectievelijk Vlaanderen en Franstalig België, mee plaatsnemen in de cockpit van de regeringsvorming. Dat is nieuw.

Op links is de nieuwe politieke realiteit nog niet doorgedrongen.

Wél klassiek is dat het paleis de informatieronde gebruikt als een afkoelingsperiode, waarin de opflakkerende emoties na de verkiezingen weer kunnen gaan liggen. Dat kan, omdat zowel N-VA-voorzitter Bart De Wever als PS-voorzitter Elio Di Rupo nog niet voluit aan zet komt. En omdat Reynders en Vande Lanotte pas binnen een week, op 6 juni, een ‘eerste rapport’ overmaken aan de koning. Er wordt tijd gekocht.

Een blik op de afgelopen dagen leert hoe belangrijk dat is. Franstalig België staat op zijn kop omdat de koning de voorzitter van het Vlaams Belang, na de N-VA en de PS de grootste partij in de Kamer, heeft ontvangen. Als staatshoofd geeft hij daarmee het signaal dat hij de keuze van álle Belgische kiezers respecteert, maar in Franstalig België wordt verwezen naar 1936, toen Leopold III de leider van Rex, Léon Degrelle, sprak.

Ook is op links de nieuwe politieke realiteit nog niet doorgedrongen. De socialistische vakbond ABVV zei deze week dat ‘een grote meerderheid van de bevolking het ultraliberaal beleid’ heeft afgestraft. Ook ACV-voorzitter Marc Leemans zei geen signaal te zien dat de kiezer een rechtser beleid wil.

Dossier: Verkiezingen
Verkiezingen 2019

Op de hoogte blijven van het meest recente nieuws over de regeringsvorming? Neem dan een kijkje op de dossierpagina over de verkiezingen. 

In Vlaanderen klopt die analyse voor geen meter. Daar heeft de aftredende coalitie 54 procent van de stemmen, tegenover 66 procent vijf jaar geleden. Ze is dus ontegensprekelijk afgestraft, maar ze heeft nog altijd een meerderheid, terwijl het Vlaams Belang 13 procentpunten is vooruitgegaan. Het linkse blok van de sp.a, Groen en de PVDA haalde in 2014 een kwart van de stemmen en nu opnieuw.

Daar komt nog eens de breuk tussen CD&V en de christelijke zuil bovenop. Dat het ACV in de campagne opriep níét op CD&V te stemmen, heeft kwaad bloed gezet. Dat het ACV nu kwaad is over de uitslag, des te meer.

Tijd kopen wordt soms gezien als een laffe keuze, omdat radicale keuzes gemeden worden. Maar gezien de nog altijd verhitte gemoederen, is het op dit moment de enige verstandige optie.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud