Senior writer

De Russische president Poetin kondigt aan dat zijn land als eerste een vaccin tegen Covid-19 laat patenteren. De geopolitieke race om het vaccin is ingezet.

Niet toevallig noemen de Russen het vaccin 'Spoetnik V', naar de capsule die de wedloop in de ruimte opende en de VS in snelheid nam. Poetin verzekert dat het om een veilig vaccin gaat en dat zijn eigen dochter het nam. Het zou een immuniteit van twee jaar garanderen. Toch moet de fase 3, waarbij het vaccin op grote groepen vrijwilligers wordt getest, voor het Russische vaccin nog beginnen.

Er rijzen dus twijfels over de Russische aanspraak. Het is al langer duidelijk dat in de race om het vaccin veel prestige en geld op het spel staan. De Amerikaanse president Donald Trump liet al verstaan dat een Amerikaans vaccin klaar kan zijn tegen 3 november, de dag van de presidentsverkiezingen. En ook China voert een race tegen de klok om een eigen vaccin klaar te hebben.

De inzet is duidelijk: de huidige coronapandemie kan alleen bedwongen worden als er een vaccin is en als er voldoende mensen zijn ingeënt tegen Covid-19. Een vaccin is primordiaal. Wereldwijd zou minstens door 120 instituten of farmabedrijven een zoektocht naar een vaccin gaande zijn. Voortgaand op voorgaande ervaringen zou een afdoend en veilig vaccin pas volgend jaar beschikbaar zijn. Maar de pandemie jaagt de onderzoekers duidelijk op.

De strijd tegen de pandemie heeft geen nood aan geopolitieke spelletjes of inhaligheid. Het gaat om het indijken van een wereldwijd gezondheidsrisico.

De Wereldgezondheidsorganisatie (WGO) registreerde op 31 juli 26 kandidaat-vaccins die al op mensen worden uitgetest. Vijf zitten in fase 3, maar het Russische vaccin hoort daar niet bij. De WGO vraagt dan ook meer informatie over de veiligheid van het Russische vaccin.

De ontwikkeling van een vaccin is één zaak, de beschikbaarheid en betaalbaarheid is een andere. Sommige landen, zoals Canada, de Verenigde Staten, Japan en het Verenigd Koninkrijk, hebben bij fabrikanten al grote hoeveelheden besteld in geval van succes. De beschikbaarheid op ruime schaal zal zeker in een eerste periode daarom niet gegarandeerd zijn.

Een hoge prijs voor een vaccin voedt de vrees dat de armere landen en armere bevolkingsgroepen er geen toegang toe krijgen. Dat kan het virus ook gaande houden.

Poetin kan een succes op het coronafront goed gebruiken, want het Russische antwoord op de pandemie was eerder aarzelend en onduidelijk. Een vaccin zou de president bij zijn eigen bevolking meteen weer een stuk populairder maken. Maar dat geldt ook voor andere wereldleiders zoals Trump of de Chinese president Xi Jinping.

De strijd tegen de pandemie heeft echter geen nood aan geopolitieke spelletjes of inhaligheid. Het gaat om het indijken van een wereldwijd gezondheidsrisico. Als een vaccin werkt, is afkomst niet belangrijk. Dan is de beschikbaarheid en doeltreffendheid allesbepalend. Maar dat kan nog even duren, langer dan nu wordt voorgespiegeld.

Lees verder

Gesponsorde inhoud