De internetgigant Facebook begeeft zich op het terrein van de banken. Die nemen de nieuwe concurrent het best ernstig.

Waar de traditionele banken al een poos beducht voor zijn, is gebeurd: een van de internetgiganten begeeft zich nadrukkelijk op hun terrein. Facebook heeft plannen voor een eigen digitaal betaalplatform (Calibra) en een digitale munt (libra). Wat Mark Zuckerberg op stapel heeft staan, verschilt op het eerste gezicht niet zoveel van apps als Payconiq-Bancontact in België of WeChat Pay van het Chinese Tencent, die van de smartphone een betaalinstrument maken. Maar Facebook heeft het voordeel van zijn schaal. Het kan zijn betaaldienst promoten bij zijn 2,3 miljard gebruikers wereldwijd. Calibra heeft het potentieel een populair internationaal betaalmiddel te worden. Facebook kan er in een volgende fase andere financiële diensten aan koppelen.

De internetreus zegt vooral te mikken op de 1,7 miljard mensen in ontwikkelingslanden die geen bankrekening hebben. Voor hen brengt Facebook een interessante oplossing. De betaaldienst kan een serieuze concurrent worden voor bedrijven als Western Union, die zich toeleggen op internationale cashtransfers.

Maar ook de traditionele banken zetten zich het best schrap. Facebook heeft al een samenwerkingsakkoord met bedrijven als Uber en Spotify, die de librabetalingen wellicht snel zullen aanvaarden. En het initiatief heeft de steun van de betaalkaartenbedrijven Visa en Mastercard. Die willen hun business veiligstellen. Maar tegelijk geven ze het Calibra-platform een belangrijke notoriteit. De basis voor een succesvolle lancering is er.

Vertrouwen

Er zijn veel vragen bij het initiatief - Facebook zegt dat het project nog in een prille ontwikkelingsfase zit. Bankieren is gebaseerd op vertrouwen. Zijn de potentiële Calibra-gebruikers bereid Facebook dat vertrouwen te geven? Kan het bedrijf de privacy en de veiligheid van zijn betaalsysteem voldoende waarborgen?

Biedt de internetgigant louter een betaalmethode en een rekenmunt aan, of bestaat de kans dat Facebook aan geldschepping gaat doen, en op welke schaal? Zal Calibra opereren met een bankvergunning? Zal Facebook zich moeten plooien naar de regelgeving die voor banken geldt, of kan het daar geheel of gedeeltelijk aan ontsnappen? Zal een financieeltoezichthouder toekijken op de bankactiviteiten van Facebook om de gebruikers te beschermen? Welke nationale toezichthouder wil en kan die taak op zich nemen? Hoe zullen overheden, hun inlichtingendiensten en de fiscus zich opstellen, allergisch als ze zijn voor oncontroleerbare geldstromen die belastingontduiking, witwassen en financiering van criminele en terroristische activiteiten mogelijk maken?

Er zijn nog heel wat losse eindjes aan het Calibra-project. Facebook zal nog tal van obstakels moeten overwinnen. En bankieren houdt veel meer in dan enkel het aanbieden van betaaldiensten. Maar het zou een vergissing zijn van de traditionele financiële spelers dit offensief van Facebook niet ernstig te nemen. Want eenmaal de internetgigant een voet tussen de deur heeft, kan hij die makkelijk verder openwringen.

Lees verder

Tijd Connect