Duitsland is steeds meer de zieke man van Europa

(tijd) - 2002 is overal een beroerd beursjaar, maar de hardste klappen vallen in Duitsland. De beurs van Frankfurt verloor dit jaar al 41 procent, de slechtste prestatie in Europa. Vooral Angelsaksische beurshuizen zien Duitsland als de zieke man van Europa, die stilaan Japanse trekjes begint te vertonen. Veel hoop op beterschap is er niet. De rente van de Europese Centrale Bank (ECB) is te hoog voor de zieltogende Duitse economie en ruimte voor een fiscale stimulus is er door het Stabiliteitspact evenmin.

Het 'landeffect' blijkt verre van dood, ondanks de opkomst van het pan-Europese beleggen. Geen enkele Europese beurs ontsnapt in 2002 aan de malaise, maar de opgelopen schade verschilt sterk van land tot land. Britse aandelen 'beperken' het verlies tot 25 procent, de Duitse beurs verloor reeds 41 procent. De beurs van Frankfurt is sinds haar piek van begin 2000 ook het verst afgegleden, namelijk 62 procent.

'De Duitse beurs is niet meer zo ver af van het verlies van 73 procent dat ze tussen 1927 en 1932 leed', stelt Michael Hartnett, Europees hoofdstrateeg van het Amerikaanse beurshuis Merrill Lynch, vast. 'De beurs voorspelt een zwarte periode voor de Duitse economie.'

'De zwakke economie is een belangrijke factor voor de extra zware koersval in Frankfurt', beaamt Nicholas Simar, beheerder van het Duitse aandelenfonds bij BBL. 'Duitsland is in principe de motor van euroland, maar die motor laat het afweten. De Duitse economie valt dit jaar volledig stil, vooral de consumptie hinkt achterop.'

De invoering van de euro maakt de zaken er volgens Simar niet makkelijker op. 'De Europese Centrale Bank bepaalt de rente in functie van de economische toestand in de gehele EMU-zone. De huidige rente van 3,25 procent is voor Duitsland eigenlijk te hoog.' Hartnett deelt die mening. 'De basisrente van de ECB zou eigenlijk onder 2 procent moeten liggen om de Duitse economie te stimuleren. De kans dat dat gebeurt, is onbestaand.'

Het begrotingsbeleid biedt geen alternatief, aangezien het stabiliteitspact de regering-Schröder aan handen en voeten bindt. 'Als het Stabiliteitspact stupide is voor Europa, dan is het voor Duitsland ronduit suïcidaal', zegt de hoofdstrateeg van Merrill Lynch. 'Geloof het of niet, Duitsland zal het begrotingsbeleid zelfs nog verstrakken in 2003.' De Duitse bondskanselier, Gerhard Schröder, kondigde onlangs een belastingverhoging aan. Dat viel niet in goede aarde bij Angelsaksische beleggers, die sowieso al sceptisch stonden tegenover een tweede regering-Schröder.

In hun doemdenken rond Duitsland trekken steeds meer economen de vergelijking met Japan: een zwakke economie als gevolg van een tekortschietende binnenlandse vraag, een krimpende bevolking, een weifelende regering, een dreiging van deflatie en een financiële sector in crisis. Dat laatste wordt geïllustreerd door de koersval van HVB. De op één na grootste Duitse bankgroep verloor sinds juli de helft van haar beurswaarde.

'Door de slechte economische omgeving is de Mittelstand, de familiale KMO's die de ruggengraat vormen van de Duitse economie, er erg aan toe', zegt Simar. 'Het aantal faillissementen dreigt in 2002 af te stevenen op een record van 60.000, een stijging met 85 procent in vergelijking met 2001. Die faillissementen zadelen de Duitse banksector op met almaar meer probleemkredieten. Het gaat vooral om banken die relatief sterk op de binnenlandse economie gericht zijn, zoals HVB, Commerzbank en Dresdner Bank, het bankfiliaal van Allianz.'

De bar slechte prestatie van de banksector verklaart voor een stuk de koersval voor de DAX dit jaar. 'Een andere factor zijn de verzekeraars Allianz en Munich Re', zegt de BBL-fondsbeheerder. 'Allianz en Munich Re worden extra getroffen door de beursmalaise. Ze zijn eigenlijk een soort van DAX30-beleggingsfondsen, wegens hun belangrijke kruisparticipaties in andere bedrijven uit de DAX.'

Veel hoop op spoedig herstel is er niet. Hartnett: 'Zal de koersval van de Duitse beurs de aanzet vormen voor herstructureringen die de economische groei stimuleren? Of is er, zoals in Japan, nog meer economische en sociale pijn nodig om het beleid wakker te schudden? Ik vrees dat Duitsland eerder het Japanse voorbeeld zal volgen.'

Kurt VANSTEELAND

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud