Senior writer

Álle filerijders dragen een verantwoordelijkheid voor het grote welvaartsverlies dat de files in dit land veroorzaken.

‘File. ‘k Zit weer in een file. Meer dan duizend wielen staan hier op een rij. Ik blijf kalm, ik word niet boos. Maar ik wil naar huis.’ Met die song scoorde de Nederlandse komiek André van Duin een hit, ook in Vlaanderen. In 1978. Het fileleed is sindsdien alleen maar verergerd. Afgelopen jaar verloren we met zijn allen in dit land bijna 1 miljoen uren in verkeersopstoppingen. De kostprijs van de verstoorde mobiliteit wordt geschat op miljarden euro’s.

Er zijn de voorbije jaren heel wat maatregelen genomen om de files te bestrijden. Bedrijven zijn overgeschakeld op glijdende werktijden, zodat niet iedereen op hetzelfde moment de baan op moet. De mogelijkheid van thuiswerken is ingevoerd. Er is geïnvesteerd in systemen om het verkeer beter te geleiden. Er zijn extra betonstroken gelegd. En er zijn smartphoneapps gekomen om de automobilisten het vlotste traject te tonen. Het heeft nauwelijks iets uitgehaald. Want ook het verkeer is blijven toenemen.

Rekeningrijden is een middel om het aanbod van en de vraag naar wegencapaciteit in evenwicht te brengen.

De files veroorzaken een enorm welvaartsverlies. Sommige bedrijven worden moeilijker bereikbaar en zien klanten en leveranciers daardoor afhaken. Werknemers laten het fileleed dat ze moeten trotseren meespelen in de keuze voor een bepaalde werkgever. De juiste man/vrouw komt daardoor niet altijd op de juiste plek terecht.

Het transport duurt langer en de leveringstijden zijn onzeker. Just in time-delivery, het logistieke systeem dat bedrijven in staat stelt minder voorraden aan te houden, komt daardoor op de helling te staan. De mobiliteitsproblemen schrikken ook buitenlandse investeerders af.

Het grote welvaartsverlies heeft nog niet geleid tot een structurele aanpak van de files, er is nog geen sterke lobbygroep opgestaan die daarop inzet. Dat komt omdat de kosten gespreid zitten. Ze worden gedragen door de bedrijven, door de werknemers, door de transporteurs, door de consumenten. Velen weten niet eens hoeveel de files hun kosten.

De files zijn het resultaat van een schaarste, van het onevenwicht tussen de vraag naar en het aanbod van wegencapaciteit.

De Tijd lanceert een webtool die iedereen in staat stelt na te gaan hoeveel tijd hij gemiddeld per dag verliest door de files - en wat dat op jaarbasis vertegenwoordigt - en wat alternatieve reismogelijkheden zijn, bijvoorbeeld met het openbaar vervoer. Het is een stap om het individuele fileleed te kwantificeren, en kan bijdragen tot een groter bewustzijn dat verder gaat dan louter ergernis.

De files zijn het resultaat van een schaarste, van het onevenwicht tussen de vraag naar en het aanbod van wegencapaciteit. Dat kan worden opgelost door het aanbod te verruimen - nieuwe wegen en rijstroken aan te leggen -, door de vraag te rantsoeneren - het autoverkeer met dwingende maatregelen verminderen - of door het prijsmechanisme te gebruiken om de vraag en het aanbod in evenwicht te brengen - rekeningrijden. Geen van die oplossingen is populair.

‘Vier van die wielen zijn die van mij’, klonk het in de song van André van Duin. Iedereen die in de file staat, is er mee verantwoordelijk voor. En zal een inspanning moeten leveren om ze weg te krijgen.

Lees verder

Gesponsorde inhoud