Angela Merkel eist in Duitsland een centrale rol in het debat over de coronacrisis. Ze vindt dat sommige deelstaten 'te fors' de teugels vieren, terwijl het 'ijs zeer dun' is. Een niet mis te verstane waarschuwing.

Duitsland doorstaat de coronapandemie vrij goed. Het had zijn testcapaciteit opgedreven voor het virus er echt landde en slaagde er zo beter en sneller in maatregelen te nemen.

Economisch gingen alle taboes overboord. Zuinig in goede tijden, door de schuldenrem, maar gul in crisistijd. De directe en indirecte steunmaatregelen aan de economie bedragen in Duitsland 60 procent van het bruto binnenlands product, blijkt uit een studie van de Europese denktank Bruegel.

Naarmate de coronacrisis voortschreed, groeide ook de rol van bondskanselier Angela Merkel. In principe zijn de deelstaten verantwoordelijk voor hun interne veiligheid. Dus ook voor de toepassing van de lockdownmaatregelen. Merkel organiseerde overleg om zo veel mogelijk eenheid te krijgen in de genomen maatregelen, en dat lukte.

Net als in België gelden in Duitsland de lockdownregels tot 3 mei. En woedt er een discussie over hoe ver de heropstart daarna mag en kan gaan. Sommige deelstaten willen snel gaan, anderen staan op de rem.

Donderdag maakte Merkel in de Bondsdag duidelijk dat voor haar sommige staten de maatregelen te snel willen lossen. Volgens haar is de toestand niet gestabiliseerd en is de dreiging van een tweede golf reëel. De kanselier kan de maatregelen misschien niet afdwingen in de deelstaten, ze zegt wel waar het op staat.

Merkel verschuilt zich niet achter de bevoegdheden van de deelstaten. Ze geeft duidelijk aan dat ze politiek verantwoordelijk is voor alle Duitsers en dat gezondheid primeert.

Door haar wetenschappelijke vorming benadert Merkel de politiek koel en beredeneerd. Dat is nu niet anders. Anders dan in de migratiecrisis verdedigt ze nu al geruime tijd consistent de maatregelen.

Met 'wir schaffen das' verraste ze in 2015 vriend en vijand, maar niet nu met 'het dunne ijs'. Het gaat er niet zozeer om het economische leven af te remmen, wel om de anderhalvemeterwereld in stand te houden. 

De kanselier verschuilt zich niet achter de bevoegdheden van de deelstaten. Ze geeft duidelijk aan dat ze politiek verantwoordelijk is voor alle Duitsers en dat gezondheid primeert. 

Het ijs is ook dun geworden in Europa. De formulering van een gemeenschappelijk antwoord op de coronacrisis verloopt moeizaam. De Europese top over de maatregelen is een moeilijke bevalling. Christine Lagarde, de voorzitster van de Europese Centrale Bank, waarschuwde tijdens dat overleg dat het wel eens 'too little, too late' kan zijn.

Merkel beseft dat. In de Bondsdag stelde ze dat Duitsland 'vanzelfsprekend' tijdelijk meer zal bijdragen aan de begroting van de EU. Voor Merkel is de Europese solidariteit belangrijk, omdat ze weet dat een broze Unie kan leiden tot een volgende crisis. Als niet alle lidstaten uit deze coronacrisis raken, zijn de gevolgen in de hele Unie te voelen.

Merkels duidelijke leiderschap maakt haar opvolging niet eenvoudig. Normaal stopt de kanselier in 2021. Maar wie dan in haar voetspoor treedt, begeeft zich op dun ijs.

Lees verder

Gesponsorde inhoud