Duur prestigezitje

©BELGAIMAGE

Koning Filip voert actief campagne om België tijdelijk lid van de VN-Veiligheidsraad te maken. Het gaat om een prestigezitje in een verouderde instelling.

Een zitje in de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties wordt als het nec plus ultra van de diplomatie beschouwd. Alle belangrijke dossiers komen terecht op het bord van het selecte kransje van vijf permanente en tien tijdelijke leden. Af en toe is er een mogelijkheid om tot dat kransje toe te treden. Op dit moment strijden België, Duitsland en Israël om twee van de tijdelijke zitjes. Dan wordt niet op een inspanning gekeken en mag ook het koninklijk huis zich volop in het dure lobbywerk smijten. Voor de Verenigde Naties hield koning Filip een pleidooi voor duurzame vrede.

België maakt overigens een goede kans om een zitje te bemachtigen. Brussel is nu eenmaal een bekende Europese hoofdstad, al is dat voornamelijk aan de Europese Unie en de NAVO te danken. Maar het is ook een troefkaart om uit te spelen. Als gastland van multinationale instellingen heeft België een voetje voor.

Insiders erkennen unaniem dat een zitje vooral prestige voor een land oplevert. Het gaat om de contacten met de grote supermachten, de toegang tot de gevoelige dossiers en de mogelijkheid om dat prestige bilateraal te gebruiken.

Alleen is de Veiligheidsraad, net als de Verenigde Naties een verouderde instelling, gebaseerd op een wereld van kort na de Tweede Wereldoorlog. Bij de vijf permanente leden - de Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Rusland en China - is zowel Latijns-Amerika als Afrika opvallend afwezig. In tijden van crisis is de Veiligheidsraad vaak niet meer dan een vetomachine, zoals de oorlog in Syrië nog maar eens demonstreert.

Het idee van een permanent diplomatiek overleg op wereldschaal is goed. Het kan conflicten ontmijnen of voorkomen en desnoods kunnen de VN zelf ingrijpen. Maar de rol van de VN is in deze wereld sterk gemarginaliseerd.

Dat heeft voor een deel te maken met de voorbijgestreefde werking van de VN en de Veiligheidsraad. Al tientallen jaren wordt vruchteloos overlegd over de modernisering van de instelling. Maar een doorbraak zit er na al die jaren niet in.

Daarnaast is er ook de onvermijdelijke vaststelling dat het multilateralisme op de terugweg is. Dat is ingezet tijdens de jaren dat George W. Bush aan de macht was in de VS. De VN werden toen genegeerd bij de inval in Irak in 2003. De huidige bewoner van het Witte Huis, Donald Trump, heeft zelfs een viscerale afkeer van het multilateraal overleg. Dat Europa op de Franse president Emmanuel Macron rekent om heikele dossiers als Syrië, de tarievenoorlog of het Klimaatakkoord bij Trump aan te kaarten zegt alles over de tijdsgeest. Het gaat steeds meer om bilaterale contacten, buiten het hoofdkwartier van de VN om.

Dat België zich in die context als bruggenbouwer wil opwerpen en het multilateraal overleg wil stimuleren, is verdienstelijk, maar staat dwars op de tijdsgeest.

Op 8 juni wordt gestemd over wie als tijdelijk lid van de Veiligheidsraad mag zetelen. Haalt België het, dan hebben we er een mooi en prestigieus visitekaartje bij. Om dat kaartje wat meer kleur te geven kan ons land misschien nog eens proberen de noodzakelijke hervorming en modernisering van de VN opnieuw op tafel te krijgen. Een moeilijke opdracht, maar ook levensnoodzakelijk als ons land het vastgelopen multilateralisme weer vlot wil trekken. Het kan dat prestigezitje dan goed gebruiken.

Reageren? Deel uw mening met ons en andere lezers op tijd.be/commentaar

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect