'ECB moet kiezen tussen inflatie en recessie'

BRUSSEL (tijd) - De vooruitzichten voor de wereldeconomie in 2005 zijn goed, met één grote uitzondering: de eurozone. De dure euro remt de uitvoer. Tegelijk trekt de gezinsconsumptie maar niet aan, omdat voor de kernlanden in de eurozone de rente te hoog ligt. 'Als de euro voort stijgt, zal de Europese Centrale Bank (ECB) in 2005 moeten kiezen tussen recessie en inflatie', stelt Jean-Pierre Béguelin, de hoofdeconoom van de Zwitserse privaatbankier Pictet & Cie.

Béguelin was gisteren in Brussel om zijn macro-economische vooruitzichten voor het komende jaar te ontvouwen. Hij waarschuwt meteen dat voorspellen geen exacte wetenschap is. 'Twee economische schokken maken prognoses dit keer extra moeilijk: de olieschok en de schok die de scherpe daling van de dollar meebrengt.'

Met de olieschok valt het volgens Béguelin spijts alle krantenkoppen nog mee. Hij ging de impact na van de vier olieschokken die de industrielanden sinds de jaren 70 beleefden. Daarbij berekende de econoom telkens de stijging van de reële olieprijs in de drie jaar na de start van de olieschok. 'De grafiek leert dat we de omvang van de huidige oliecrisis niet mogen dramatiseren, zeker niet in vergelijking met die van 1973. Ook eind 1999 was de reële stijging veel groter.' (zie grafiek)

De dollar dreigt in 2005 een groter struikelblok te worden. Niet voor de Verenigde Staten en Azië, maar voor de eurozone. 'Europa draagt de last van de tuimelende dollar alleen. Volgens onze berekeningen is de euro tegenover de dollar bijna 20 procent overgewaardeerd. De Japanse yen en de andere Aziatische munten zijn tegenover de dollar nog steeds zo'n 10 procent ondergewaardeerd. Japan kon een te grote stijging van de yen vermijden door van april 2003 tot maart 2004 voor 300 miljard dollar op de wisselmarkten te interveniëren. Dat is een enorm bedrag, gelijk aan het BBP van Zwitserland.'

De Pictet-econoom erkent dat in Azië China een onzekere factor is. 'We zijn gefascineerd door China, net als Marco Polo in de 13de en de jezuïeten in de 17de eeuw. Maar het land is met zijn bizarre statistieken voor een econoom moeilijk te doorgronden. Zo steeg het Chinees BBP tussen december 2003 en januari 2004 met 35 procent. De officiële statistieken hielden plots rekening met de investeringen van buitenlandse ondernemingen.'

Béguelin denkt dat de Japanse munt in 2005 kan verstevigen tot 95 yen per dollar. Hij verwacht dat de euro 2005 zal afsluiten op 1,20 dollar. 'Maar eerst kan de eenheidsmunt nog fors doorstijgen', waarschuwt de econoom. 'Dat is een probleem, want de eurozone is erg afhankelijk van de euro. De gezinsconsumptie in de kernlanden van de eurozone, Duitsland op kop, wil maar niet aantrekken.'

'Om te vermijden dat de inflatie in perifere landen als Spanje en Ierland ontspoort, moet de Europese Centrale Bank de rente op een te hoog peil houden voor Duitsland', zegt Béguelin. 'Vergelijk met Zwitserland. Daar kon de centrale bank de rente tot bijna nul terugvoeren en stijgt de gezinsconsumptie sterk. Die optie heeft Frankfurt niet. Toch zal de ECB moeten kiezen tussen inflatie of recessie. Als de euro te sterk stijgt, zal de ECB in 2005 de rente verlagen.'

Béguelin schreef als voormalige topambtenaar bij de Zwitserse centrale bank jarenlang de toespraken van de gouverneur. De vaak omfloerste boodschappen van centrale bankiers ontleden, is bijgevolg bijna een hobby. Hij vermoedt dat de ECB haar doelstelling voor een inflatie van maximaal 2 procent al stilzwijgend heeft versoepeld. 'Ik denk dat Frankfurt nu een kerninflatie, dus exclusief olie, van maximaal 2 procent beoogt. De geregelde verwijzing naar 'inflatie op middellange termijn' is een eufemisme voor kerninflatie.'

Van de VS moet Europa weinig steun verwachten. 'Het is duidelijk dat de Amerikanen best kunnen leven met een steeds zwakkere dollar. Pas als de dollardaling de langetermijnrente in de VS fors doet stijgen, zullen ze ingrijpen.'

KVS

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud