Een Antwerpse green deal

Redacteur Politiek

Dat de N-VA in Antwerpen de groene ambities van de Europese Unie omarmt, betekent dat in België de kans op vechtfederalisme over het klimaat is geslonken.

Zoals economen de realiteit in modellen vereenvoudigen, wordt diezelfde realiteit in de politiek vaak herleid tot beelden. Antwerpen is dan de iets conservatievere stad die door de N-VA wordt bestuurd, terwijl het progressieve Gent in 2018 een Vivaldi-coalitie avant la lettre kreeg.

Dat plaatje klopt niet altijd. Antwerpen voerde bijna drie jaar eerder dan Gent een lage-emissiezone in. Ook vandaag verbaast Antwerpen wellicht velen door het voortouw te nemen in de klimaattransitie. De grootste stad van Vlaanderen engageert zich om tegen 2030 de CO2-uitstoot van woningen en transport met 50 tot 55 procent te reduceren tegenover 2005.

De Antwerpse haven en de industrie zijn niet in de plannen inbegrepen. En het is nog niet in detail duidelijk welke weg Antwerpen zal bewandelen om zijn doel te bereiken. Toch is dit een ambitieus en politiek belangrijk plan.

De eerste reden is dat een politiek debat niet begint met de vraag hoe je het efficiëntst je doel kunt bereiken, maar met de vraag welk doel de moeite waard is bereikt te worden. Met deze ambitie maakt de stad Antwerpen duidelijk waar ze de finishvlag geplant heeft.

Dat doet er ook toe voor de nationale politiek. Sinds de federale regering-De Croo is aangetreden, smeult in de Wetstraat de vraag wat dat betekent voor de N-VA. De partij bestuurt in Vlaanderen, maar voert federaal oppositie tegen een regering die ze ondanks de aanwezigheid van CD&V 'paars-groen' blijft noemen. De zorg is dat zoiets leidt tot vechtfederalisme, waarbij de politieke strijd tussen politieke partijen via de regeringen wordt gevoerd.

Het gemeenschappelijke doel bepalen is maar het eerste deel van het werk. Deel twee - de weg ernaartoe - moet volgen. Nu is al duidelijk dat het een stevige tocht wordt.

Die spanning uit zich bij uitstek in de zoektocht naar eensgezindheid over het Belgische klimaatbeleid. Tussen federaal minister voor Klimaat Zakia Khattabi (Ecolo) en haar Vlaamse evenknie Zuhal Demir (N-VA) gaapt best wat politieke ruimte. En terwijl de federale regering zich in haar regeerakkoord al volmondig inschreef in de klimaatambitie van de Europese Green Deal, staat Vlaanderen op de rem.

Dat de N-VA vanuit Antwerpen wel de ambitie van de Europese Green deal omarmt, is politiek relevant. Dan groeit de convergentie over het klimaatbeleid en neemt de druk op Vlaanderen toe om te volgen.

Het gemeenschappelijke doel bepalen is uiteraard maar het eerste deel van het werk. Deel twee - de weg ernaartoe - moet volgen. Nu al is duidelijk dat het een stevige tocht wordt. Alles samen moet in Antwerpen 2,6 miljard euro aan investeringen worden gezocht. Heel snel zal de discussie eindigen bij wie dat betaalt en hoe de energiefactuur betaalbaar kan blijven. De focus zal daardoor verschuiven naar de heffingen die zowel Vlaanderen als de federale regering in de energieprijs steekt en de mate waarin die een correcte prijszetting van fossiele en niet-fossiele energie verstoren.

Die discussie belooft lastig te blijven. Maar het allereerste gevecht in de politiek gaat altijd over het doel. Dat gevecht zou dankzij de beslissing van het Antwerpse schepencollege in de goede plooi kunnen vallen.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud