Redacteur Politiek & Economie

De migratiestrategie die de Europese Commissie woensdag lanceert, is hoogst explosief. Maar niet alleen onze zee, ook ons Europa - Europa Nostra - staat deze dagen op het spel.

Meer legale migranten naar hier halen en verplichte quota voor de opvang van vluchtelingen en erkende asielzoekers. Dat is de kern van het plan dat de Europese Commissie woensdag naar voren schuift. De legale, opgeleide migranten zijn nodig om de bloedarmoede van een verouderende Europese bevolking tegen te gaan. De spreiding van migranten moet dan weer verhinderen dat steeds weer dezelfde landen hun deuren openzetten.

Het plan is een opmerkelijk in tijden waarin migratie allesbehalve een wervend politiek thema is. En toch valt het niet uit de lucht. De strategie stond al prominent op het prioriteitenlijstje van Juncker bij zijn verkiezing als voorzitter van de Europese Commissie. De drama’s met bootvluchtelingen van de voorbije weken hebben Juncker en zijn team vooral gesterkt in de noodzaak dat het anders moet. En dat het ijzer nu heet genoeg is om te smeden.

Want stromen asielzoekers zijn geen fenomeen van dit jaar alleen. En lang niet alle vluchtelingen kiezen die gevaarlijke en dodelijke zeeroute. De voorbije vier maanden kwamen al 60.000 vluchtelingen naar Europa. Dat is vier keer zoveel als in dezelfde periode van 2014.

Meer dan de helft daarvan komt via het land en probeert Europa binnen te geraken via de grens tussen Servië en Hongarije. En strandt vervolgens in Duitsland, Frankrijk en Oostenrijk.

Europa is nu eenmaal niet goed in echte solidariteit, zo leren ook de opeenvolgende feuilletons in de eurocrisis

Dat het Europese migratiebeleid heeft gefaald, is door de recente drama's met overvolle smokkelboten wél zonneklaar. Italië patrouilleerde twee jaar lang grotendeels alleen op de Middellandse Zee, tot voor de Libische kustlijn met de dure reddingsoperatie Mare Nostrum.

De Europese operatie Triton die sinds vorige herfst het roer overnam, kon financieel en operationeel niet tippen aan de Italiaanse voorganger. Triton is dan ook allesbehalve de Europese kustwacht die eigenlijk op 'onze zee' zou moeten patrouilleren.

Dat is wat Juncker en zijn ploeg nu luidop toegeven: landen als Italië en Malta kunnen de grote stroom vluchtelingen niet alleen aan. En ze koppelen daaraan ook een andere vaststelling: dat meer dan 90 procent van de asielaanvragen in Europa in slechts tien landen gebeuren. En dat Duitsland alleen vorig jaar meer dan een derde van de 600.000 asielzoekers huisvestte. Het tweede land is Zweden, met 80.000. Ook België is een van de tien landen die zijn deel doet van de opvang van vluchtelingen. 

Een evenwichtiger spreiding van de vluchtelingen en asielzoekers over alle Europese landen, lijkt dan ook een redelijke vraag. Zeker als daarbij wordt gekeken naar serieuze criteria: de financiële draagkracht van een land, het aantal inwoners én het aantal werklozen. En het aantal reeds opgevangen asielzoekers natuurlijk.

Praten over migratiequota is echter politiek een van de grote Europese taboes. Europa is nu eenmaal niet goed in echte solidariteit, zo leren ook de opeenvolgende feuilletons in de eurocrisis. Zelfs bij zijn pleidooi voor een vrijwillig spreidingsplan van Syrische vluchtelingen kreeg Juncker op de crisistop van 23 april de meerderheid van lidstaten tegen zich.

Junckers plan van woensdag heeft het voordeel van de duidelijkheid en is recht door zee. Zijn frontale aanval op de inhumane opstelling van Europa tegenover de vluchtelingen is tegelijk gevaarlijk en verfrissend. Gevaarlijk omdat Juncker dreigt het deksel op de neus te krijgen. Verfrissend omdat een strijdvaardig plan iets is wat politici eigenlijk horen te doen, maar te vaak laten.

Het siert Juncker dat hij zich niet laat intimideren door de nationale politici en zelfs door partijgenoten die alleen maar gevaren zien in het openzetten van de deur. En dat hij aangeeft dat als de deur dicht is, de mensen via het raam blijven proberen binnenkomen.

Taboes moeten bespreekbaar worden in Europa. Net als solidariteit. Ook en zeker in tijden waarin gesproken wordt over een brexit, een Britse uitstap uit de Europese Unie.

Het is hoog tijd voor een echt politiek debat over Europa Nostra, over wat ons bindt in Europa en waar we met dit Europa naar toe willen. Zo min mogelijk tijd verliezen aan een Britse symbolenstrijd of nationalistische oprispingen, is de boodschap. Zoniet wordt dit kleine continent met ouder wordende bevolking al heel binnenkort onbetekenend in de grote wereld in verandering.

 

 

 

 

.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud