Europese Grondwet staat voor lang ratificatieproces

(tijd) - De staats- en regeringsleiders van de 25 EU-lidstaten ondertekenen vandaag in Rome de Europese grondwet. Daarmee geven ze het startschot voor een lang en mogelijk moeizaam ratificatieproces. Want alle landen moeten het grondwettelijk verdrag goedkeuren vooraleer de tekst van kracht kan worden. Minstens negen landen houden een referendum over de grondwet.

De Europese staats- en regeringsleiders bereikten eind juni tijdens een top in Brussel een akkoord over de tekst van de Europese grondwet. Ze beslisten toen de tekst op 29 oktober in Rome te ondertekenen. De ceremonie vindt vandaag plaats in het Romeinse stadhuis.

Het decor is de zaal waar op 25 maart 1957 Duitsland, Frankrijk, Italië, België, Nederland en Luxemburg de verdragen ondertekenden over de oprichting van de Europese Economische Gemeenschap en de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie. De Verdragen van Rome gaven de aanzet tot de huidige Europese Unie. De prestigieuze zaal is voor de gelegenheid volledig gerenoveerd en staat de komende dagen open voor het grote publiek.

Na de ondertekeningsceremonie begint de periode van de waarheid voor de Europese grondwet. De EU mikt op 1 november 2006 voor de inwerkingtreding van de bepalingen van de grondwet. Maar aangezien de Europese grondwet formeel gezien niets meer is dan een internationaal verdrag tussen 25 landen, krijgt de tekst pas kracht van wet nadat alle EU-lidstaten de grondwet geratificeerd hebben.

De ratificatieprocedures in de EU-lidstaten verschillen. Sommige landen beperken zich tot een ratificatie in het parlement, anderen organiseren een al dan niet bindend referendum. Minstens negen landen houden zeker een referendum over de grondwet: Denemarken, Frankrijk, Groot-Brittannië, Ierland, Portugal, Spanje, Tsjechië, Nederland en Luxemburg.

Een referendum dat gelijktijdig in alle lidstaten plaatsvindt, is uitgesloten. Groot-Brittannië mikt op een referendum begin 2006. Tsjechië houdt een referendum in juni 2006. De overige zeven willen een referendum houden in de loop van volgend jaar. Spanje bijt wellicht de spits af met een volksraadpleging op 20 februari van volgend jaar.

In elf landen is een referendum uitgesloten of weinig waarschijnlijk. De overige vijf landen, waaronder België, beslisten nog niet of er een referendum komt. In Duitsland is er een grondwetswijziging nodig om een referendum te kunnen houden. Net als in België zou het de eerste keer zijn dat er in Duitsland een volksraadpleging komt over een Europees onderwerp. Premier Guy Verhofstadt (VLD) sprak zich al uit voor een referendum, maar laat het initiatief aan het federale parlement. Ook sp.a en Groen! zijn voor een referendum. Zo'n volksraadpleging kan enkel een raadgevend karakter hebben in ons land.

Als alle landen de grondwet voor 1 november 2006 ratificeren, is er geen probleem. Als een of meerdere landen de tekst niet ratificeren, kan de tekst niet van kracht worden. De Europese regeringsleiders keurden voor dat geval een verklaring goed. Die zegt dat als tegen november 2006 vier vijfde van de lidstaten de grondwet geratificeerd heeft en 'één of meer lidstaten op problemen gestuit zijn', de Europese regeringsleiders de kwestie naar zich toe moeten trekken. Het is niet duidelijk wat de precieze gevolgen van die verklaring kunnen zijn. Het staat alleen vast dat zolang de grondwet niet van kracht wordt, de huidige EU-verdragsregels in voege blijven. De laatste wijziging aan de EU-verdragen gebeurde in Nice. Het verdrag van Nice is sinds mei vorig jaar van kracht.

JL/KV

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud