Senior writer

De Verenigde Staten zullen met bondgenoten een militaire vergeldingsactie in Syrië uitvoeren. Dat lijkt onvermijdelijk, maar het is ook gevaarlijk.

Wellicht zullen de VS, samen met Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk, een raketaanval uitvoeren op Syrische doelwitten. Volgens de Franse president Emmanuel Macron zijn die aanvallen niet gericht tegen bondgenoten van het Syrische regime, maar tegen de capaciteit om chemische wapens te maken.

De Amerikaanse president Donald Trump waarschuwde de Russen dan weer dat de raketten ‘eraan komen’. Daarmee lijkt een raketaanval als vergelding voor de vermoedelijke gifgasaanval in Douma vorige zaterdag onvermijdelijk.

Oorlogstaal

Bij de VS leeft de stellige overtuiging dat de Syrische president Bashar al-Assad verantwoordelijk is voor de aanval. Rusland, de belangrijkste bondgenoot van Assad, houdt vol dat het regime in Damascus niet verantwoordelijk is. En vanuit het Kremlin kwam al de waarschuwing dat de raketten en hun lanceerinstallaties vernietigd zullen worden. Stevige oorlogstaal.

Voor Trump en Macron is het gebruik van chemische wapens de rode lijn in het Syrische conflict. Tot elke prijs willen ze voorkomen dat die lijn ongestraft overschreden kan worden. Dat gebeurde wel op 31 augustus 2013, toen de vorige Amerikaanse president Barack Obama besliste niet militair in te grijpen na een Syrische gifgasaanval.

Het strategisch overleg tussen de coalitiegenoten lijkt zich nu toe te spitsen op één doel: de raketaanval zo uitvoeren dat de boodschap aankomt zonder dat het conflict nog escaleert.

Het strategisch overleg tussen de coalitiegenoten lijkt zich nu toe te spitsen op één doel: de raketaanval zo uitvoeren dat de boodschap aankomt zonder dat het conflict nog escaleert. Dat wordt een moeilijke oefening. Het is bijna onmogelijk om op voorhand het militaire antwoord te kennen.

Vele conflicten samen

In de oorlog in Syrië komen vele conflicten samen. Op het internationale, geopolitieke vlak is het een strijd tussen Rusland en de VS. Al is het niet duidelijk welk engagement de VS nog hebben. Trump verklaarde nog geen twee weken geleden dat het tijd werd om zich terug te trekken uit Syrië nu Islamitische Staat was verslagen. De Amerikaanse president ondervindt nu dat daarmee de kous niet af is.

Op superregionaal vlak is het conflict de inzet van een machtsstrijd tussen Iran en Saoedi-Arabië. Iran wil zijn invloedsfeer in Syrië consolideren, net als Rusland, terwijl de Saoedi’s Assad weg willen om politieke en religieuze redenen.

Regionaal is er Israël, dat de invloed van Iran aan de grens niet wil hebben. Dat leidt tot een haast onwezenlijk bondgenootschap met Saoedi-Arabië tegen Iran.

En dan is er nog Turkije, dat de macht van de Koerdische milities in Noord-Syrië wil breken. Die Syrische milities hebben wel IS bevochten en verslagen, als bondgenoten van de VS. Nu worden ze in de tang genomen door Turkije, lid van de NAVO en strategisch belangrijk voor de regio. De Turkse houding is wel erg vervelend voor de VS en hun bondgenoten.

De vaststelling is dat de situatie in Syrië, en bij uitbreiding in het Midden-Oosten, na het verslaan van IS explosiever is dan ooit.

In Syrië zelf staat het regime van Assad met de dag sterker. Een ‘regime change’ zonder duidelijk alternatief afdwingen is gevaarlijk. Kijk naar Afghanistan, Irak en Libië.

In die omstandigheden een militaire vergeldingsactie uitvoeren is wellicht onvermijdelijk om de militaire geloofwaardigheid te behouden, maar het is evenzeer erg gevaarlijk. De vaststelling is dat met het verslaan van de gemeenschappelijk vijand, IS, de situatie in Syrië, en bij uitbreiding het hele Midden-Oosten, explosiever dan ooit is. Elk incident kan het conflict op zeer korte termijn doen escaleren, met alle onvoorspelbare gevolgen vandien.

Lees verder

Gesponsorde inhoud