Redacteur Politiek

Facebook-CEO Mark Zuckerberg zette dinsdagavond een welgekomen eerste stap naar een actiever omarmen van de publieke opdracht van zijn bedrijf.

Succesvolle technologiebedrijven zoals Google en Facebook zetten op hun beste momenten de wereld op haar kop en verstoren met welkome branie de vastgeroeste orde. Denk aan hoe Uber de voorbije tien jaar meer heeft gedaan om de mobiliteit in Brussel te verbeteren dan de politieke wereld. Maar die slagkracht geeft de techreuzen geen vrijgeleide om zomaar alles te doen.

We beleefden dinsdagavond misschien wel het moment waarop niet langer alleen de technologiereuzen disruptie brengen in de wereld, maar de politieke wereld disruptie brengt in het businessmodel van de technologiereuzen

Dinsdagavond beleefden we daarom misschien wel het moment waarop niet langer alleen de technologiereuzen disruptie brengen in de wereld, maar de politieke wereld disruptie brengt in het businessmodel van de technologiereuzen.

Met de spotlights van de wereldpers op zich gericht verantwoordde Mark Zuckerberg, de CEO van Facebook, zich in het Amerikaanse parlement.

Regulering

Een privébedrijf kan zo groot en zo machtig worden dat het ongewild een deel van de publieke zaak wordt. Als een bank omvalt, belanden de brokstukken zo ver dat ook wie niets met de bank te maken heeft schade lijdt. Daarom is regulering nodig, onder meer in de vorm van verplichte kapitaalbuffers en garanties voor spaarders.

De brexitcampagne en de Amerikaanse presidentsverkiezingen van 2016 hebben duidelijk gemaakt dat als het fout loopt bij Facebook, de schade eveneens verder reikt dan de ‘vrienden’ op het sociale netwerk.

De schade bedreigt dan de kern van wat een democratie is. Tot 126 miljoen Facebook-gebruikers lazen volgens het bedrijf zelf tijdens de Amerikaanse verkiezingen berichten van wat nog het best te omschrijven valt als Russische nepnieuwsfabrieken. En in 2013 is een Brits bedrijf, Cambridge Analytica, erin geslaagd aan de data van potentieel 87 miljoen gebruikers te geraken.

Zonder enige vorm van governance glijdt de democratische belofte van sociale media af naar een grijze mist van feiten, alternatieve feiten en fake news.

Het toont hoe ver we verwijderd zijn van de wereld waarin Google de poorten van de informatie opengooide, Facebook mensen connecteerde en de sociale media tijdens de Arabische Lente de democratie tot in het Midden-Oosten brachten. De sociale media werden toen gezien als een nieuwe bron om vertrouwen tussen mensen te creëren, zonder dat er een overheid aan te pas kwam.

Malafide Russen

Dat is ten dele gelukt en heeft nog altijd zijn verdienste. Maar 2016 heeft geleerd dat de technologie niet zonder een minimum aan politieke sturing kan. Dat burgers met elkaar in contact komen is fantastisch. Dat malafide Russen in contact komen met nietsvermoedende kiezers is dat veel minder.

Zonder enige vorm van governance glijdt de democratische belofte van sociale media af naar een grijze mist van feiten, alternatieve feiten en met opzet gecreëerd fake news, waarin vervolgens geïnformeerden, gedesinformeerden en mensen die elites wantrouwen of niets meer geloven maar hun weg moeten zien te vinden. Dat is geen weg vooruit.

Het goede aan de hoorzitting is dat Mark Zuckerberg erkende dat Facebook zo alomtegenwoordig is dat het wel degelijk publieke verantwoordelijkheid draagt.

Het goede aan de hoorzitting is dat Mark Zuckerberg erkende dat Facebook zo alomtegenwoordig is dat het wel degelijk publieke verantwoordelijkheid draagt. Facebook vraagt bijvoorbeeld meer info van wie politieke advertenties publiceert.

Het is nog maar een eerste kleine stap, maar het is een goede stap. Een samenleving draait op een bijzonder kwetsbaar vertrouwen. Een minimum aan regulering, zelfregulering en zin voor verantwoordelijkheid bij wie de publieke opinie mee schraagt, is nodig om dat vertrouwen niet te laten verdampen. In die zin kan zelfs een communicatienetwerk niet puur ‘neutraal’ zijn, maar heeft het een opdracht.

Lees verder

Gesponsorde inhoud