Fallujah luidt tweede fase Iraakse oorlog in

(tijd) - Het geweld in Irak is de voorbije anderhalve week fors toegenomen. In steeds meer steden openen Iraakse opstandelingen de aanval op het Amerikaanse en het Iraakse leger. Het jongste wapengekletter is een reactie op de Amerikaanse aanval op Fallujah. Dat offensief lijkt de tweede fase in te luiden van de oorlog in Irak. En dat betekent uitstel van de verkiezingen.

In de Iraakse stad Bayji kwamen gisteren minstens 14 Irakezen om het leven bij een bomexplosie en vuurgevechten. Onder de slachtoffers waren zes kinderen. Een zelfmoordaanslag tegen een Amerikaans militair konvooi verwondde drie soldaten. Het was al enkele dagen bijzonder onrustig in Bayji, zo'n 200 kilometer ten noorden van Bagdad. Opstandelingen namen er geregeld Amerikaanse en Iraakse militairen onder vuur.

Bayji is niet de enige Iraakse stad die sinds vorige week in de greep is van het geweld. Ook in Ramadi, Mosul en Bakuba kwamen tientallen mensen om bij gevechten tussen Amerikaanse troepen en opstandelingen. Nabij de grens met Jordanië ontvoerden opstandelingen 63 politieagenten. Vooral in het noordelijke Mosul, de op twee na grootste stad van Irak, is de toestand kritiek. De Amerikanen lanceerden eerder deze week een grootscheeps offensief om de stad weer onder controle te krijgen.

De gevechten zijn de uitwassen van het Amerikaanse offensief tegen Fallujah. De Verenigde Staten zetten begin vorige week de aanval in op de opstandelingen die de stad al sinds april controleren. De Amerikanen meldden al snel dat ze het grootste deel van de stad in handen hadden. Toch blijven er opstandelingen achter die fel verzet bieden tegen de Amerikaanse opmars. De VS denken nog 'enkele dagen' nodig te hebben om die 'verzetshaarden op te ruimen'.

De gevechten in Fallujah waren voor veel opstandelingen het signaal om hun aanvallen op te schroeven. Veel van die rebellen waren de stad trouwens al ontvlucht voor het begin van het offensief, om vervolgens elders de strijd te hervatten. Het pijnlijkste voor de Amerikanen was de verdwijning van Abu Musab al-Zarqawi. Die Jordaniër leidt de terreurgroepering Tawhid wal Jihad en geldt als de vijand nummer 1 van de VS in Irak. Volgens het Amerikaanse leger hield Zarqawi zich schuil in Fallujah maar het moest al snel toegeven dat hij spoorloos is.

Waarnemers vrezen daarom dat de VS met hun offensief de tweede fase hebben geopend van de oorlog in Irak. Fareed Zakaria, een politiek analist van het weekblad Newsweek, vergeleek Fallujah deze week met het Tet-offensief tijdens de oorlog in Vietnam. Tet leerde de Amerikanen dat het verzet 'groter, meer verspreid en veerkrachtiger' was dan gedacht.

Wat de voorbije anderhalve week in Fallujah gebeurde, is alleen maar koren op de molen van de opstandelingen. De Irakezen geven vooral de Amerikanen de schuld van het bloedvergieten. Dat negatieve imago is nog verergerd door de executie van een gewonde en ongewapende rebel door een Amerikaanse militair. En dat in Fallujah tienduizenden burgers vastzitten in erbarmelijke omstandigheden wakkert het afgrijzen alleen maar aan.

Met hun offensief tegen Fallujah zijn de VS hun doel voorbijgeschoten. Want de operatie was bedoeld om de rust te herstellen in Irak. En dat kan alleen door de bevolking ervan te overtuigen dat zulke acties noodzakelijk zijn. Maar de Amerikanen stelden alleen het militaire aspect centraal. En zo dreigen ze de opstand in Irak aan te wakkeren.

Een van de motieven om Fallujah te heroveren, was het veilig stellen van de verkiezingen. Die zijn gepland voor eind januari. Maar die stembusgang dreigt in het water te vallen door het aanhoudende geweld. Bovendien leidde het Amerikaanse offensief tot politieke onrust. Een groep invloedrijke soennitische leiders riep al op tot een boycot van de verkiezingen.

Door het beleg van Fallujah lijken de Amerikanen het weinige krediet te hebben verloren dat ze hadden bij de soennieten. En dan is het uitkijken naar de reactie van de sjiieten. Die kondigden gisteren de oprichting aan van de 'Brigades van de woede', een groep die de strijd moet aanbinden tegen 'de soennitische terroristen'. Daarmee staat de vrees voor een Iraakse burgeroorlog weer centraal. Van verkiezingen is in dat geval voorlopig geen sprake.

Erik ZIARCZYK

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud