Geen enkele politieke partij doet voorstellen die de staatsschuld onder 100 procent van het bbp duwen of het gat in de begroting verkleinen.

Qua schizofrenie kan het tellen. Premier Charles Michel (MR) deelde deze week aan de Europese Commissie mee dat de Belgische begroting in 2021 in evenwicht zal zijn. MR-voorzitter Charles Michel is daarentegen voorstander van een niet-gefinancierde belastingverlaging die het begrotingstekort in 2024 doet oplopen tot 4,5 procent van het bruto binnenlands product (bbp), de helft boven de grens die met de Europese Unie is afgesproken.

Het gat in de overheidsfinanciĆ«n blijkt uit de doorrekening van een deel van de partijprogrammaā€™s voor de verkiezingen van 26 mei die het federaal Planbureau gisteren voorstelde. In tegenstelling tot Rekening14, de cijferoefening van vijf jaar geleden, zijn de cijfers niet onderling vergelijkbaar. Iedere partij mocht voorstellen laten becijferen, waardoor bij iedereen iets anders is berekend.

De oefening toont wat zou gebeuren als de politieke partijen die op 26 mei naar de macht dingen hun prioritaire plannen uitvoeren. De berekening heeft haar beperkingen, omdat ook economische modellen die hebben.

Wie de stembusslag wint, zal in een ander land met een kater wakker worden.

Een van de duurzaamste antwoorden om de vergrijzingsfactuur betaalbaar te maken - meer mensen aan het werk krijgen - blijkt een van de moeilijkste om in te schatten, omdat je nu eenmaal niet weet welk soort jobs zullen ontstaan en nog minder in welke mate de werklozen van vandaag daarvoor opgeleid zijn.

Kwetsbaar

Een andere kwetsbare flank van de Belgische overheid - de rente op de torenhoge staatsschuld - is evenmin belicht. Als investeerders het vertrouwen in de Belgische overheid verliezen en meer rente vragen, dreigt dat tot miljarden aan extra uitgaven te leiden.

In die zin is het verontrustend dat van alle Vlaamse partijen alleen Groen, de sp.a en de N-VA plannen lieten doorrekenen die minstens op zichzelf geen extra geld kosten, ook al is daarmee het gat van 12 miljard euro in 2024 - dat er zonder ingrepen komt - niet verdwenen. CD&V, Open VLD en Vlaams Belang lieten alleen voorstellen becijferen die het gat vergroten. De PVDA deed niet eens ernstig mee aan de realitycheck van het Planbureau.

Even verontrustend is dat geen enkele Vlaamse of Franstalige partij voorstellen neerlegde die de staatsschuld tegen 2024 onder 100 procent van het bbp duwen. Geen enkele partij heeft voorstellen die het begrotingstekort in 2024 kleiner maken dan het gat dat er vandaag al is.

Daar komt nog bij dat de klimaatinspanningen op korte termijn onvermijdelijk geld kosten en dat ook die discussie maar schoorvoetend wordt aangegaan, of gewoon compleet genegeerd.

Dit is een verkiezingscampagne in fantasialand. Wie wint, zal in een ander land met een kater wakker worden. En niet anders kunnen dan een grimmiger beleid te voeren dan dat waarover vandaag wordt gesproken.

Lees verder

Tijd Connect