Redacteur Politiek

De hoge gasprijzen en de rol van Rusland raken de Europese Unie in twee cruciale ambities: geopolitieke volwassenheid en een betaalbare klimaatstrijd.

Elke crisis heeft haar koortsthermometers. In de bankencrisis was het de libor, die de prijs voor het financieel verkeer tussen banken bepaalde. In de eurocrisis was het de spread: het verschil tussen de rente op staatsobligaties van je eigen land en die van het veilige en betrouwbare Duitsland. In de coronacrisis zijn dat het aantal besmettingen en de bezettingsgraad van de ziekenhuizen.

Elke crisis kent ook haar redders: de enigen met de kracht de temperatuur weer te doen dalen. In de bankencrisis waren dat de centrale banken en de nationale overheden. In de eurocrisis was dat voor Griekenland de gehate troika, het driespan van de Europese Commissie, de Europese Centrale Bank en het Internationaal Monetair Fonds. In de coronacrisis waren dat uiteindelijk de farmabedrijven, die ongezien snel een vaccin ontwikkelden.

In de gascrisis die aan de vooravond van de winter velen nerveus maakt, is de thermometer duidelijk. Het is de tot voor kort vrij onbekende TTF-gasfuture, die dinsdag alle kanten op sprong. Maar wie is de redder, die de prijs omlaag kan praten?

Energie moet goedkoop zijn, duurzaam en voorradig. De gasprijzen herinneren ons eraan hoe moeilijk die doelen te verenigen zijn.

Het onaangename antwoord op die vraag is dat dat wel eens de Russische president Vladimir Poetin kan zijn. Op dit moment heeft hij de sleutel in handen om de gasmarkten te sussen. Rusland is niet alleen een cruciaal energieland voor de Europese Unie, het gasbedrijf Gazprom is in staatshanden, en Poetin aarzelde eerder niet het als wapen in te zetten tegen Oekraïne.

De hoge gasprijzen raken de Europese Unie in een cruciale ambitie: geopolitiek volwassen worden in een wereld waarin de Verenigde Staten de ogen op Azië richten. Het is iets waar de EU niet goed in is: de militaire kracht is laag, de eenheid van commando is versplinterd en de bereidheid om moreel lastige deals te maken is beperkt.

De gasprijzen herinneren ons eraan hoe je in de harde wereld van geopolitiek niet de luxe hebt je gevecht te kiezen. Ooit dachten we die luxe te hebben. De EU zou als een vuurtoren van verlichtingswaarden de rest van de wereld naar zich toe laten varen. Maar de Arabische lente bracht geen democratie in het Midden-Oosten en Noord-Afrika, en Rusland annexeerde De Krim. Het is niet de wereld die we wilden, maar wel de wereld zoals ze is.

De dure energie raakt de Europese Unie ook in een andere ambitie: de strijd tegen het klimaat. Op de klimaattop in het Schotse Glasgow worden later dit jaar ernstige plannen verwacht om de CO2-uitstoot terug te dringen. Die kosten geld, ook al proberen de meeste politici om die ongemakkelijke waarheid heen te fietsen. Bij elke stijging van de gasprijs en daling van de buitentemperaturen dreigt de publieke steun voor een echt klimaatbeleid te slinken, omdat de energiefactuur al duur genoeg is.

Energie moet goedkoop zijn, duurzaam en voorradig. De gasprijzen herinneren ons eraan hoe moeilijk die doelen te verenigen zijn. De impact van Rusland herinnert ons eraan dat ook iets anders speelt: geopolitieke onafhankelijkheid. Als de federale regering later dit jaar beslist over het openblijven van de laatste twee kerncentrales, verdient ook die laatste overweging aandacht.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud