Gazprom-barak

©Saskia Vanderstichele

De Russische president Vladimir Poetin bouwt en financiert twee kerncentrales in Hongarije. Een sterk staaltje van ‘chequeboekdiplomatie’ waarin Poetin steeds meer uitblinkt.

Gazprom is al lang een machtige hefboom in de handen van Poetin. Nu al levert de Russische ­moloch een kwart van alle gas in de EU. De energiereus stelt Poetin in staat om zijn invloed op Europa stelselmatig uit te breiden. Vorige maand haalde hij Oekraïne nog met een lening en een forse verlaging van de gasprijs over de streep om geen verdrag met de Europese Unie af te sluiten. Gisteren herhaalde hij die truc met Hongarije. Via de Gazprom-dochter Rosatom bouwt ­Rusland twee kernreactoren in het Oost-Europese land en ­financiert het die bovendien. Het bedrag op de cheque is goed voor een slordige 10 miljard euro.

Voor Gazprom is het akkoord een manier om Hongarije op lange termijn aan zich te binden. En Gazprom is in deze het synoniem van het Kremlin. De twee kerncentrales zullen instaan voor 40 procent van de elektriciteitsproductie en garanderen een lage energieprijs voor jaren. Dat is een aardig cadeau aan de Hongaarse premier Viktor Orban, die in de lente een afspraak heeft met de kiezer.

Dat Orban een deal sluit met Poetin onderstreept nog maar eens dat alles te koop is met geld. Orban was voor de val van de Berlijnse Muur een studentenleider die de Sovjetbezetting van zijn land bestreed. Met de jaren ontwikkelde hij zich tot een rechtspopulistische politicus die keihard kon uithalen naar Rusland. Hij bezwoer in 2007 de toenmalige linkse regering van zijn land niet te verworden tot een ‘Gazprom-barak’.

Orban staat ook niet bekend als een grote democraat. Hij poogde zowel de pers als de oppositie en de centrale bank te muilkorven en hield er de naam ‘Viktator’ aan over. Nu maakt de controversiële politicus nog maar eens een spectaculaire bocht en zet hij de hele Europese Unie een flinke neus.

Voor Poetin is het akkoord met Orban niet meer dan een onderdeel van een weloverwogen Europastrategie. Het is niet toevallig dat aan de vooravond van de Winterspelen in Sotsji een rapport verscheen over de mensenrechten in de Europese Unie. De heerser van het Kremlin is de aanhoudende kritiek over het niet naleven van de mensenrechten in zijn land duidelijk beu.

Poetin is een cynische machtsmens. Op zijn nachtkastje zal eerder ‘Il Principe’ van Machiavelli gelegen hebben dan ‘Het Kapitaal’ van Marx. En die nuchtere machtspolitiek lukt aardig. Of is het echt ‘gewoon’ dat Nederland met zo’n uitgebreide delegatie, inclusief koning en premier, naar de Olympische Winterspelen trekt?

Europa moet zich geen illusies maken. De moderne tsaar in het Kremlin zal die strategie blijven voeren om zich te verzekeren van blijvende invloed. De Europese Unie mag dan wel een gezamenlijk energiebeleid voeren, simpele chequeboekdiplomatie leert dat dat in armlastige landen gemakkelijk getorpedeerd wordt. De strategie houdt ook in dat meerdere ‘Gazprom-barakken’ kunnen opduiken in de oostelijke rand van de EU. Over die strategie mag best eens diep nagedacht worden in Brussel. Want tot nu toe blijft een duidelijk antwoord op de Russische opmars uit.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud