Voor de derde maal op rij haalt de Hongaarse premier Viktor Orban een klinkende overwinning. Dat betekent dat hij zijn harde politiek spijts Europese kritiek kan doorzetten. Gelegitimeerd door een recordopkomst.

De klinkende overwinning van Orban geeft aan dat het radicale rechts-populisme nu stevig verankerd is in Europa. Met bijna alle stemmen geteld haalde zijn Fidesz-partij haast de helft van de stemmen.

De zwaar verdeelde oppositie kon geen terrein winnen. De hoop was dat bij een hoge opkomst, zoals dat zondag het geval was, de volstrekte meerderheid van Orban gebroken zou worden. Dat lijkt zich niet te voltrekken. Orban heeft nog maar eens een mandaat om autoritair zijn land te leiden.

Het succes van Orban is gebaseerd op een felle anti-immigratieretoriek en een stevig anti-Europees discours. Daarnaast heeft hij de voorbije jaren systematisch de pijlers van de rechtstaat ondergraven, onder meer door de persvrijheid aan banden te leggen.

De autocratische manier van regeren zorgde voor de nodige wrevel in Brussel bij de Europese Unie, maar het mandaat van de Hongaarse kiezer is wel duidelijk. En daar zit allicht ook het probleem.

Meer dan ooit zal Orban zich kunnen opwerpen als leider van een reeks landen in Centraal- en Oost-Europa die niet alleen de Europese immigratiepolitiek in vraag stellen, maar het hele Europese project. Dat euroscepticisme nestelt zich steeds dieper.

Nog geen jaar geleden haalde Emmanuel Macron een klinkende overwinning bij de Franse presidentsverkiezingen. De hoop dat hij, samen met de Duitse kanselier Angela Merkel, opnieuw een tandem zou vormen om het Europese project nieuw leven in te blazen, kreeg zondagavond een flinke knauw in Boedapest. De Franse-Duitse  motor van Europa is niet langer voldoende om het project gaande te houden.

Rond Orban is een hele oligarchie ontstaan die graag de Europese subsidies op zak steekt en tegelijkertijd alle onheil op ‘Brussel’ afwentelt. Het mag dan zijn dat Hongarije economisch opfleurde dankzij Europees geld, het is evenzeer zo dat een bepaalde kaste zich verrijkt op kosten van de Europese belastingbetaler.

De kans dat Orban zijn beleid afzwakt en op een meer democratische leest schoeit is bijzonder klein.

De kans dat Orban zijn beleid afzwakt en op een meer democratische leest zal schoeien is bijzonder klein. De kans dat hij zijn politieke tegenstanders zal blijven vervolgen en de burgerrechten verder ondergraven is groot.

De  grote overwinning van Orban moet tot Europese introspectie leiden, te beginnen bij de  Europese familie waar de Fidesz onderdak heeft gekregen. Dat is dezelfde fractie waar de Vlaamse CD&V maar ook de CDU van Merkel in zetelen. Die Europese Volkspartij is de grootste fractie van het Europees Parlement. Is het normaal dat een dergelijke autoritaire en eurosceptische partij daar in de  macht deelt? Het argument dat op die manier de communicatie met Orban wordt open gehouden klinkt zwak en heeft tot nu toe nog niet tot resultaten geleid.

Ook moet Brussel eens grondiger nagaan waartoe de huidige subsidiepolitiek leidt. De verhalen over de Hongaarse kleptocratie doen de Europese geloofwaardigheid geen goed en de problemen op dat vlak zijn veel verder verspreid dan in Hongarije alleen.

Als het Europese project nog een toekomst wil hebben, heeft het dringend nood aan meer geloofwaardigheid. Het mandaat dat Orban kreeg is duidelijk en democratisch verworven. Het beleid dat in Brussel wordt gevoerd mist dat draagvlak.

Lees verder

Tijd Connect