Gevaarlijke blufpoker

Senior writer

In Berlijn sluiten 'regeringskringen' een Grexit, een Griekse exit uit de eurozone, niet langer uit. Dat Duitsland zo druk wil zetten op de Griekse kiezer is begrijpen, maar maakt de blufpoker er niet minder gevaarlijk op.

Het voordeel van de Griekse verkiezingscampagne is dat ze kort zal zijn. Over drie weken trekken de Grieken al naar de stembus. Maar dat betekent ook dat het een felle verkiezingscampagne zal worden in Hellas.

Volgens de laatste opiniepeilingen krijgt de linksradicale partij Syriza, onder leiding van Alexis Tsipras, ruim dertig procent van de stemmen, drie procentpunten meer dan de huidige regerende Nieuwe Democratie van Antonis Samaras.

De zenuwachtigheid in de eurozone is toe te schrijven aan het programma van Syriza. De partij wil een reeks sociale maatregelen om de zwaarste effecten van de besparingen te milderen, vervolgens onderhandelen over de voorwaarden van de schuldfinanciering van 2015 en ten slotte globale onderhandelingen over de uitstaande schuld.

Pro memorie, die Griekse schuld bedraagt 175 procent van het Griekse bruto binnenlands product. Geen zinnig mens die gelooft dat de Grieken onder de huidige omstandigheden ooit die schuldenberg kunnen aflossen. Wie dat wel nog denkt, leest beter eens grondig het gitzwart beeld van een steeds hopeloos onconcurrentiële Griekse economie dat het jongste IMF-rapport over het land schetst.

De komst van Tsipras betekent in ieder geval nieuwe onderhandelingen op Europees vlak. En Duitsland is duidelijk voor het status quo. Minister van Financiën Wolfgang Schäuble liet vorige week al verstaan dat 'iedere (Griekse) regering haar verplichtingen moet nakomen'. Vasthouden aan de besparingskoers, en als het van de 'trojka' - bestaande uit de Europese Commissie, de Europese Centrale Bank en het Internationaal Monetair Fonds - afhangt, nog meer besparingen.

De Griekse verkiezingsuitslag kan dus voor spanningen zorgen in de eurozone. Vandaar de impliciete dreiging vanuit Berlijn dat een 'Grexit' handelbaar is. De onderliggende boodschap is politiek en gericht aan de Griekse kiezer: stem niet op Syriza als je niet nog meer miserie wil. De Duitse bondsregering milderde zondagnamiddag alvast het standpunt en hield het diplomatiek op 'de overtuiging dat Griekenland zijn afspraken zal nakomen'.

De bezorgdheid over de Griekse politiek mag Berlijn en andere hoofdkwartieren niet verleiden om openlijk en nodeloos brutaal in te grijpen in de interne politiek van Griekenland. Het ondemocratische gehalte van dat soort afdreigingen is ontstellend hoog.

En dat is niet het enige. De verzekering dat een 'Grexit' nu wel handelbaar zou zijn, is een boude bewering die niet bewezen is. En er zitten vele angels aan. Om te beginnen laat het verdrag van Maastricht niet toe dat een land uit de eenheidsmunt stapt, niet vrijwillig niet gedwongen. Een uitstap zou een enorm juridisch probleem scheppen waarvan de gevolgen nu niet in te schatten zijn.

Berlijn en Athene nemen nu stellingen in voor de onderhandelingen die onvermijdelijk zullen volgen na de Griekse verkiezingen

De schade die Griekenland zou oplopen, zal enorm zijn. De al verarmde bevolking zal nog armer worden met een eigen nationale munt. En dat na vier jaar intensieve inleveringen. De Griekse reactie zou wel een furieus kunnen zijn.

Ook voor de rest van de eurozone zijn de gevolgen niet in te schatten. De euro zal niet als een vast contract worden beschouwd, want er is contractbreuk gepleegd. En hoe het met de Griekse schuld in euro voort moet, is eveneens onduidelijk. Voor Duitsland, dat zowat 80 miljard euro kredieten op Griekenland heeft uitstaan, zou een wanbetaling van de Grieken wel eens als een boemerang kunnen terugkomen.

Dat alles lijkt een perfecte cocktail voor een nieuwe en hevige eurocrisis. Daarnaast is er ook nog een geopolitieke zijde aan het hele verhaal. Griekenland is zowat de zuidelijke grenspost van Europa. Landen als Turkije, Rusland en Syrië, om die maar te noemen, liggen vlakbij. Een verwijdering uit de euro betekent onvermijdelijk ook een verwijdering uit Europa.

Het is weinig waarschijnlijk dat een 'Grexit' er zal komen. Het is blufpoker langs beide zijden. Noch Berlijn noch Athene wil zo'n sprong in het duister. Beide partijen nemen nu stellingen in voor de onderhandelingen die onvermijdelijk zullen volgen na de Griekse verkiezingen. Met Syriza zullen die misschien een stuk moeilijker liggen dan met Nieuwe Democratie. Maar het gevoerde beleid wordt zelfs door de partij van Samaras niet langer aangenomen.

In 2011 werd een 'Grexit' al eens serieus overwogen, zo getuigt de toenmalige Griekse minister van Financiën Evangelos Venizelos. Er werd toen gevreesd voor een 'Lehman-scenario', een scenario waarbij de val van de zakenbank Lehman een wereldwijde crisis veroorzaakte. Niets garandeert dat het in 2015 anders zou zijn, ook niet met een Europees reddingsmechanisme.

Een 'Grexit' staat gelijk met het openen van de doos van Pandora: je weet niet wat er uit komt en je mag zeker zijn dat het niet meer in de doos te krijgen is. Blufpoker is goed als je kaarten goed zijn, maar levensgevaarlijk als je je hand overspeelt. Zeker als iemand je kaarten wil zien.

 

 

.

Lees verder

Gesponsorde inhoud