Gewonnen veldslag, lange oorlog

Maandag lijkt een goede dag te worden in het brexitepos. Maar het is niet de laatste veldslag in de oorlog.

Voor wie de brexit met de gepaste argwaan en ergernis volgt, kondigt maandag negen september zich aan als een goede dag. Premier Boris Johnson gaat naar Dublin om met zijn Ierse ambtsgenoot Leo Varadkar te onderhandelen over een betere brexitdeal, die moet toelaten dat de Britten uit de EU stappen zonder de lont in het Noord-Ierse kruitvat wordt terug gestopt.

Belangrijker nog is dat het House of Commons verder terug vecht tegen de op een no deal aansturende Boris Johnson. De wet die Johnson bij een naderende no deal verplicht alsnog brexit-uitstel te vragen aan de EU27 wacht sinds vrijdag alleen nog op de handtekening van de koningin. En maandag schiet het House of Commons naar alle verwachting voor de tweede keer het voorstel van Johnson af om vervroegde verkiezingen uit te roepen.

Het schetst het beeld van een onmachtige premier, opgesloten in Downing Street door een vijandig parlement. Johnson kan zijn no-dealplannen niet meer uitvoeren, is zijn meerderheid kwijt en ziet zijn uitweg naar vervroegde verkiezingen geblokkeerd. Wie politiek ziet als de kunst om de samenleving te behoeden van het grootste onheil, kan alleen maar tevreden zijn met deze situatie. Wie bekommerd is om de fundamenten van de rechtstaat, waarvan het parlement er een is, mag eveneens tevreden zijn.

En toch is dit slechts een kleine veldslag in een veel langere oorlog. De eerste reden daarvoor is dat de brexitdeal die voorligt, door het Britse parlement al drie keer is weg gestemd. De kans is dus groot dat het House of Commons volgende maand geen brexitdeal zal goedkeuren, maar om nieuw uitstel zal vragen. Maar om wat te doen? Met welk nieuw perspectief? Met welke kans om het verdeelde Verenigd Koninkrijk eindelijk achter één deal te scharen? Onaangename dingen worden meestal niet leuker door ze te herhalen. Toch is dat exact wat op ons afkomt.

De tweede reden is dat Boris Johnson zijn ogen wel degelijk heeft gericht op de hoofdprijs in de veel langere oorlog. Hij is bezig de oude tory-partij te laten vervellen in een brexitpartij, die langs de nieuwe breuklijn die het VK verdeelt wel eens bijzonder populair zou kunnen worden. Dat geldt des te meer omdat de oppositie verdeeld is, wat in het Britse meerderheidsstelsel een levensbedreigende handicap is. En vroeg of laat komen er verkiezingen, waarin Johnson best wel eens zou kunnen profiteren van het door hem hertekende partijlandschap, waaruit het redelijke midden verdampt is.

Op korte termijn lijkt het ergste vermeden voor de brexit. Maar op lange termijn kondigt zich een nog brutaler gevecht aan. En Johnson lijkt er beter op voorbereid dan het parlement, laat staan Labour-leider Jeremy Corbyn en de verdeelde oppositie.

Lees verder

Tijd Connect