Gratis geld voor superrijken

algemeen hoofdredacteur

Tijdens de coronapandemie werden de allerrijksten op deze aardbol buitensporig veel rijker. Het is een nefaste bijwerking van het voortdurend geld blijven bijpompen van de centrale banken.

Een greep uit de wereld van de 1 procent van de 1 procent deze week. Met veel ijver leggen de Nederlanders van Oceanco de laatste hand aan een speeltje van Jeff Bezos, een jacht van 127 m van om en bij een half miljard dollar. Of beter: aan een van zijn vele speeltjes. De sector van de luxejachten boomt als nooit tevoren, in het upper upper segment.

Ondertussen haalt Amazon, het bedrijf van Bezos, in minder dan een etmaal zomaar eventjes 18,5 miljard dollar op tegen een absolute bodemrente. Niet omdat het dat geld nodig heeft voor expansie. De internetgigant zwemt in de cash. Maar gewoon omdat het kan. Als gratis appeltje voor de dorst. Klap op de vuurpijl: terwijl Amazon de bodem onder de voeten van traditionele retailers en Europese bedrijven slaat, betaalt het bedrijf in Europa amper belastingen.

Turbo

De coronapandemie heeft in grote delen van de wereld, berekende Financial Times in een omstandige studie vrijdag, de superrijken nog veel rijker gemaakt. De top tien kreeg er in één jaar een vermogen bij dat tot voor kort zelfs voor die categorie superrijken niet in een heel leven gehaald werd. De turbo op de superrijke vermogens was er al even, maar werd in de coronacrisis door het vele gratis geld fors versterkt. Met een sterrol voor Russische oligarchen, maar ook voor pakweg de Fransman Bernard Arnault. Zeker als je de aangroei van hun vermogen afzet tegenover het bruto binnenlands product van hun land.

De exuberante vermogensaangroei bij extreem weinigen veroorzaakt een colère bij wie het lastig heeft in deze crisis: werkenden met te weinig koopkracht, middenklassewerknemers die de helft van hun inkomen aan belastingen zien wegvloeien, lokaal gewortelde ondernemers en zelfstandigen.

Die exuberante aangroei bij extreem weinigen veroorzaakt een colère bij wie het lastig heeft in deze crisis: werkenden met te weinig koopkracht, middenklassewerknemers die de helft van hun inkomen aan belastingen zien wegvloeien, een pak grote en middelgrote bedrijven, lokaal gewortelde ondernemers en zelfstandigen. Peter Wouters (Beweging. net) verwoordde het naar aanleiding van Rerum Novarum deze week in deze krant zo: 'Niet de 0,4 procent was het probleem bij het loonoverleg, maar de boosheid over de Amazons.'

Populistisch

Het probleem is dat het loonoverleg een strijd is op het niveau van een land, maar die colère slaat op iets wat op nationaal niveau niet speelt. Bovendien is België een van de gelijkste landen ter wereld, waar slogans als 'laat de rijken de crisis betalen' populistisch goed klinken, maar in de praktijk niet opgaan.

Vermogens zijn vluchtig en ontsnappen aan vermogensbelasting nog voor de inkt van een nieuwe taks droog is. Een minimumbelasting voor multinationals zal alleen efficiënt zijn als die wereldwijd wordt ingevoerd. Dat de Amerikaanse president Joe Biden er voorstander van is, creëert kansen. Europa moet met één stem spreken om daar vaart achter te zetten. Maar zelfs dan zal nog ontzettend veel water naar de zee vloeien voordat zoiets op wereldschaal wordt ingevoerd. Toch is het een piste die navolging verdient.

Zolang de centraal bankiers geld blijven pompen, gaan de superrijken buitenproportioneel veel rijker worden. Het is geen toevallige bijwerking, maar gewoon het resultaat van wat ze doen.

Zeker, ondernemers die risico nemen met hun kapitaal mogen en moeten daarvoor royaal beloond kunnen worden. Maar de almaar sneller groeiende scheeftrekking door enkele multimiljardairs is een aberratie.

In het gepolariseerde debat wordt amper gerept over een van de grondoorzaken van die aberratie: de centrale banken die met geld smijten. Sinds het begin van de crisis pompten ze al meer dan 9.000 miljard dollar in het financieel systeem, zogezegd om de reële economie te ondersteunen. Maar het goedkope geld voedt vooral de financiële markten in al hun vormen. Kapitaal stroomt in ruime mate naar wie al grote kapitalen heeft.

Remedie

Zolang de centraal bankiers blijven pompen, gaan de superrijken buitenproportioneel veel rijker worden. Het is geen toevallige bijwerking, maar het gewoon resultaat van wat ze doen. Wie heeft nog een argument nodig om het stimulusbeleid stilaan in te perken? We zijn op het punt beland dat de remedie erger dreigt te worden dan de kwaal.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud