Redacteur Politiek

Ondanks alle politieke ellende leent België nog altijd nagenoeg gratis. De schaduwkant is dat we kunnen denken dat er geen dringend probleem is.

Soms is wat niet gebeurt even belangrijk als wat wel gebeurt. Onder die laatste categorie valt de schier onmogelijk confederale verkiezingsuitslag waarmee nu een federale coalitie moet worden gebouwd die in heel België op steun kan rekenen. Onder de eerste categorie valt de manier waarop de financiers van de 460 miljard euro aan Belgische staatsschuld afgelopen week op dat vooruitzicht reageerden. Namelijk niet.

Negen jaar geleden, na de al even moeilijke situatie die was ontstaan door de verkiezingen van 13 juni 2010, steeg de rente op Belgische tienjarige staatsleningen in een week van 3,36 naar 3,48 procent. Tijdens de zomer zou ze weer wat zakken, om dan na anderhalf jaar gevaarlijk te pieken op 5,8 procent, dicht bij de gevarenzone waar destijds Griekenland, Ierland, Portugal en Spanje in de problemen zaten. Die externe druk volstond om in enkele weken een akkoord te bereiken over besparingen, de zesde staatshervorming in te blikken en van start te gaan met de regering-Di Rupo.

Afgelopen week lag op de financiële markten niemand wakker van het vooruitzicht op onbestuurbaarheid in België. De dag voor de verkiezingen lag de rente al tien keer lager dan destijds, op 0,37 procent. Ze is de afgelopen week nog verder gedaald, naar 0,30 procent. De met schulden beladen Belgische staat leent vandaag zo goed als gratis.

ECB-frustratie

Dat komt omdat de Europese Centrale Bank nog altijd in crisismodus zit, sinds ze in volle eurocrisis het financiële systeem begon te stutten. Peter Praet, de Belg die van in het begin mee in de cockpit van dat crisisbeleid zat en nu de ECB verlaat, zegt in een afscheidsinterview in deze krant dat het niet anders kan. Of het wordt nog erger.

Wie in de lage rente een signaal ziet dat er tijd en geld genoeg is om alles wat op zijn beloop te laten, vergist zich.

In de ECB-toren in Frankfurt is de frustratie daarover bijna voelbaar. De centrale bank kan uiteindelijk maar één ding: tijd kopen door de rente laag te houden en de pijn te stillen. Regeringen en parlementen moeten die tijd vervolgens gebruiken om schulden omlaag te krijgen, economieën beter te doen werken en de overheid efficiënter te laten draaien. Dat hervormingswerk is zowel in België als in Europa halfweg de voorbije legislatuur stilgevallen.

Meer zelfs, terwijl het kernprobleem negen jaar geleden nog grotendeels financieel was, is het nu politiek geworden. Van handelsoorlog tot brexit, van groeiende contestatie tegen de Europese Unie tot een België waarin niemand de kiezer een mandaat heeft gevraagd om te saneren: het zijn de politieke schokken die nu zorgen baren. De ECB kan die niet oplossen.

Het zorgelijke daaraan is dat het voorbije decennium de ECB de enige was die deed wat in volle crisis nodig was. Het andere deel van het werk - hervormen en het huis op orde zetten - gebeurde onvoldoende. De lage rente is daarom vandaag een zegen voor de schatkist. Maar wie er een signaal in ziet dat er tijd en geld genoeg is om alles wat op zijn beloop te laten, vergist zich.

Lees verder

Gesponsorde inhoud