Groen ei van Columbus

De vergroening van de fiscaliteit is het ei van Columbus. Het laat toe verdere lastenverlagingen op arbeid te compenseren door nieuwe heffingen op vervuiling in te voeren. Budgettair kom je uit op een nuloperatie, terwijl ze toch een dam opwerpt tegen de verdere uittocht van jobs. Bovendien kan zo'n groene fiscaliteit een gedragswijziging inluiden, die broodnodig is om de verdere opwarming van de aarde tegen te gaan.

Tussen droom en daad staan evenwel veel praktische bezwaren. Dat blijkt nu weer bij de invoering van een algemene verpakkingsheffing. Het wordt stilaan duidelijk dat het onbegonnen werk is een verpakkingsheffing uit te werken op basis van de CO2-uitstoot bij de productie van die verpakkingen. Er zijn wel Scandinavische modellen, maar die zijn al bij al bescheiden. Het blijkt in ieder geval niet kopieerbaar als zo'n verpakkingsheffing op jaarbasis 640 miljoen euro moet opleveren, zoals de regering voor ogen heeft.

Het alternatief waaraan de regering denkt, is de invoering van een heffing van 0,3 procent op alle verpakte producten, ongeacht de CO2-uitstoot. In feite komt het neer op de invoering van een soort 'eco-btw' boven op het gewone btw-tarief. Eigenlijk is het weinig meer dan een sluipende btw-verhoging. Op zich misschien zelfs nog niet zo gek. Het Planbureau beschouwt een verhoging van de btw nog altijd als de beste manier om de inkomsten van de staat op peil te houden en de lasten op arbeid toch te kunnen verlagen, en zo dus de werkgelegenheid op te krikken. Premier Guy Verhofstadt was nog niet zo lang geleden ook gewonnen voor zo'n btw-verhoging, maar dat bleek politiek al gauw geen haalbare kaart.

Dat het nu wel mogelijk wordt, heeft alles te maken met de budgettaire noodzaak. De regering-Verhofstadt heeft het geld nodig, ook al heeft zo'n eco-btw dan nog maar weinig te maken met een verpakkingsheffing op basis van de CO2-uitstoot. Ook het idee om een CO2-heffing in te voeren op de transportsector, moest de regering al gauw vergeten. Er zat nochtans een zekere logica achter, want het vervoer is mee schuldig aan de opwarming van de aarde. Zo'n CO2-heffing zou evenwel de doodssteek betekenen voor veel transporteurs die het al moeilijk hebben in de concurrentieslag met Oost-Europa.

Het verschuiven van lasten naar heffingen op vervuiling blijkt dus rapper gezegd dan gedaan. Dat geldt ook voor het nieuwe ideetje van Verhofstadt om met de opbrengst van de veiling van uitstootrechten een verlaging van de vennootschapsbelasting te financieren. Het zal volgens sp.a-voorzitter Johan Vande Lanotte met mate moeten gebeuren. Anders dreigen de Umicores van deze wereld de bakker op de hoek te subsidiëren.

Meer in het algemeen moet een verschuiving van lasten met mate gebeuren, wil je de economie niet ontwrichten. In één legislatuur kan je volgens Vande Lanotte hooguit voor 1 procent van het bruto binnenlands product lasten verschuiven. Dat is voor 300 miljoen euro, niet meer. Geen groen ei van Columbus dus. Wim Van de Velden

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud