Jean Vanempten

De strijd om het leiderschap van de Britse Conservatieven heeft iets irreëels: de gemaakte beloften zijn volstrekt ongeloofwaardig. Een harde brexit wenkt.

Ergens eind juli weten we wie de volgende leider van de tory’s is, en dus wie de volgende Britse premier wordt. Gisteren begon de verkiezingsprocedure officieel. Na verschillende stemrondes blijven twee kandidaten over, die dan door de leden van de partij worden beoordeeld. Voor iedereen is de realisatie van de brexit een topprioriteit. Een kwestie van politiek overleven. Als de brexit er niet voor de volgende verkiezingen komt, is de partij zo goed als dood.

Opvallend is dat bij de belangrijkste kandidaten hetzelfde mantra terugkeert: ze gaan de brexitdeal met Europa ‘heronderhandelen’ of ‘verbeteren’, en liefst snel. Voor de meeste kandidaten is de deadline van 31 oktober ook de echte deadline. Geen deal, dan maar een harde brexit zonder akkoord.

Goed en wel, maar wie gaat daarover met wie onderhandelen? In Brussel luidt steevast dat over het bereikte akkoord niet meer te onderhandelen valt. Geen enkele kandidaat van de Conservatieven maakt duidelijk hoe hij die onderhandelingen weer kan opstarten. Bovendien, onderhandelen met wie? De Europese toponderhandelaar Michel Barnier is nog in functie tot 31 oktober. De Europese stoelendans over de topjobs is amper begonnen. Het is dus volstrekt onduidelijk wie vanaf november de Europese Commissie zal leiden. Laat staan of er nog een brexitonderhandelaar is op die datum.

Aan deze kant van het Kanaal wordt stilaan uitgegaan van het ergste scenario: een harde vechtscheiding.

De tijd is eigenlijk al op. Het uitstel werd verleend aan de ontslagnemende premier Theresa May. Ze kreeg extra tijd om haar partij nog wat te masseren in de hoop de deal alsnog door te duwen. Dat is mislukt. De nieuwe Britse premier heeft precies drie maanden om een nieuw akkoord te sluiten met een tegenpartij die daar niet voor openstaat.

Natuurlijk krijg je dan zware campagnetaal. Topfavoriet Boris Johnson dreigt de afgesproken vergoeding van zowat 40 miljard euro niet te betalen. Maar het zou niet de eerste keer zijn dat Johnson beloften doet die hij vervolgens niet nakomt. Het is ook maar de vraag of zijn positie zo comfortabel is. Bij de Britse Conservatieven is het eerder regel dan uitzondering dat de topfavoriet niet wint. De aanstelling van Margaret Thatcher was een complete verrassing, John Major volgde haar onverwacht op. Zelfs de aanstelling van May was een verrassing. Johnson heeft weinig redenen om zich als topfavoriet comfortabel te voelen.

Wie het ook wordt, feit blijft dat de brexit op een dood spoor zit. Dat maakt een akkoord met Europa, goedgekeurd in het Lagerhuis, ook steeds moeilijker. De conclusie luidt bijgevolg dat een harde brexit zonder deal steeds realistischer wordt. Het kan wel zijn dat het Lagerhuis dat niet wil. Er valt niets te willen, een harde brexit wordt gewoon een feit als de deadline is verstreken. Dat lijkt moeilijk door te dringen aan de overkant van het Kanaal.

De Europese Commissie raadt het bedrijfsleven aan zich voor te bereiden op een harde brexit en gebruik te maken van de tijd die het uitstel biedt. Het is duidelijk dat aan deze kant van het Kanaal stilaan wordt uitgegaan van het ergste scenario: een harde vechtscheiding.

Lees verder

Tijd Connect