Het is een kwaad dat moeilijk uit te roeien valt, bedrijven die oudere werknemers betaald thuis laten zitten om daar met hun duimen te draaien.

Er is krapte op de arbeidsmarkt, heel wat bedrijven hebben het moeilijk om extra werknemers te vinden. Tegelijk is het stilaan voor iedereen duidelijk dat om de financiering van de sociale zekerheid veilig te stellen en om een zware ontsporing van de overheidsfinanciën te voorkomen, het absoluut noodzakelijk is dat de Belgen langer aan het werk blijven.

Compleet in tegenstrijd daarmee presteren sommige ondernemingen het toch om oudere werknemers betaald thuis te laten zitten. Het algemeen belang is daar helemaal niet mee gediend. Maar dat zal ze worst wezen.

Bedrijven, en zeker overheidsbedrijven, hebben ook een maatschappelijke verantwoordelijkheid.

De jongste in het rijtje is het telecombedrijf Proximus. Het sociaal plan onderhandeld met de vakbonden over de afvloeiing van 1.900 werknemers houdt in dat ruim 500 oudere personeelsleden thuis mogen blijven, met behoud van een groot stuk van hun salaris.

Proximus volgt het voorbeeld van ING, AXA Bank, de Nationale Bank en andere. Nu de overheid de toegang tot brugpensioen moeilijker heeft gemaakt, is oudere werknemers betaald thuis laten zitten een populair onderdeel geworden in afslankingsplannen van bedrijven. En de vakbonden gaan er graag in mee. Hun bezorgdheid over de houdbaarheid van het socialezekerheidssysteem schuiven ze met gemak opzij.

Boete

De regering-Michel heeft geprobeerd een dam op te werpen tegen die kwalijke praktijk. Bedrijven die er zich aan bezondigen, moeten een boete betalen. Het heeft nauwelijks effect. De boete betalen ze met de glimlach. Het duidt erop dat de sanctie onvoldoende afschrikwekkend is om bedrijven - en de vakbonden - aan te manen anders om te gaan met oudere werknemers. Proximus heeft overigens een handigheidje gevonden om die boete niet te moeten betalen. Een overheidsbedrijf dat de regels omzeilt, een fraai voorbeeld is dat.

De overheid, al is ze de meerderheidsaandeelhouder van het beursgenoteerde bedrijf, moet zich niet mengen in operationele kwesties bij Proximus. Zoals de modaliteiten van het sociaal plan daar een van zijn. Maar de raad van bestuur en het management moeten beseffen dat een onderneming ook een maatschappelijke en ethische verantwoordelijkheid heeft, en dat een overheidsbedrijf daarbij een voortrekkersrol dient te spelen.

Een grote hoeveelheid menselijk kapitaal wordt in de mottenballen gelegd. Dat heeft een hoge maatschappelijke kostprijs.

Door de relatief hoge vergoeding die de oudere Proximus-werknemers krijgen om thuis te blijven, valt voor hen elke prikkel weg om op zoek te gaan naar een nieuwe job. Ze worden betaald om niet productief te zijn. Een grote hoeveelheid menselijk kapitaal wordt in de mottenballen gelegd. Dat heeft een hoge maatschappelijke kostprijs.

Proximus geeft een verkeerd signaal. We kunnen het ons als samenleving niet veroorloven oudere werknemers zo gemakkelijk aan de kant te schuiven - ook al bevalt dat een aantal van hen best wel.

We moeten af van deze gemakkelijkheidsoplossing die geen oplossing is, er moet gezocht worden naar mogelijkheden om ouder wordende werknemers langer een steentje te laten bijdragen. Dat is een uitdaging. Daar een antwoord op vinden is de collectieve verantwoordelijkheid van de overheid, bedrijven, vakbonden, de oudere werknemers én hun jongere collega’s.

Lees verder

Tijd Connect

Gesponsorde berichten

n