Help Libanon, niet de elite

Senior writer

De internationale gemeenschap maakt 250 miljoen euro vrij voor Libanon. Maar diepgaande hervormingen zijn en blijven de belangrijkste eis in een falende staat.

Onder impuls van de Franse president Emmanuel Macron vond zondag een virtuele donorconferentie plaats. Die leverde net iets meer dan 250 miljoen euro op. Ons land schonk 5 miljoen euro. Het is slechts een fractie van de schade die de enorme explosies in de haven van Beiroet afgelopen dinsdag aanrichtten. Volgens ramingen is 15 miljard euro nodig voor de wederopbouw.

Uiteindelijk gaat het niet zo zeer om het geld. Zaterdag en zondag waren er weer massale protestbetogingen tegen de Libanese politiek. De burgers slikken niet langer hun door en door corrupt systeem dat het land naar de afgrond voerde.

Sinds de het einde van de burgeroorlog (1975-1990) zijn de politieke postjes in Libanon strikt verdeeld. Iedere clan - de christelijke, de soennitische en de sjiitisch - bouwde zijn macht en aanhang uit door geld te verdelen onder vrienden en clanleden. Daardoor is het land dertig jaar lang niet bestuurd, maar eenvoudigweg leeggeroofd. De ontploffing in de haven van Beiroet was letterlijk de ramp te veel in een zwaar ontwricht land.

Het land is dertig jaar lang niet bestuurd, maar eenvoudigweg leeggeroofd.

Het is ontstellend om vast te stellen hoe traag de Libanese politici op deze ramp gereageerd hebben. Twee dagen na de ramp stond wél de Franse president op de plaats van het onheil. Hij sprak striemende woorden voor de Libanese politiek en riep op tot hervormingen. Diplomatiek was dat een gedurfde zet, maar Frankrijk heeft in Libanon nog moreel gezag. Het land was nog ooit mandaatgebied. Bij een beperkte Libanese groep is er zelfs de roep om dat mandaat te herstellen. Het getuigt van diepe wanhoop.

De collectieve woede van de Libanezen, over de sektarische grenzen heen, uitte zich al in 2019. Maar dat protest stierf een stille dood door de coronapandemie. De ramp in Beiroet heeft het nieuw en sterk leven ingeblazen.

Twee ministers stapten inmiddels op. Zaterdagavond kondigde de Libanese premier Hassan Diab aan dat er nieuwe verkiezingen komen. Het ongeloof bij de demonstranten was groot. Niet verwonderlijk. Daags voordien had de Libanese president, Michel Aoun, nog ieder internationaal, onafhankelijk onderzoek naar de ramp afgewezen.

Het enige positieve aan de enorme explosies in Beiroet is dat de internationale gemeenschap eindelijk een hefboom heeft om hervormingen af te dwingen.

Het is nu zaak om geld te geven in ruil voor de nodige hervormingen. Het enige positieve aan de enorme explosies in Beiroet is dat de internationale gemeenschap eindelijk een hefboom heeft om die hervormingen af te dwingen. Het land is al jaren noodlijdend. Er staat 11,8 miljard klaar van het Internationaal Monetair Fonds, maar dat bedrag is nooit uitgekeerd omdat de beloofde politieke hervormingen nooit zijn uitgevoerd.

Nu moet de internationale gemeenschap de druk op de hele Libanese politiek opvoeren. Europa speelt daarin een belangrijke rol. Libanon helpen is niet alleen een humanitaire daad. Het is voor een stuk eigenbelang, want Libanon zit volgepakt met vluchtelingen, onder meer uit Syrië. Bij volledige instabiliteit zullen die ook voor een trip naar Europa kiezen.

Maar vooral is het ook een democratische plicht om de Libanese burgers te helpen die nu gezamenlijk tegen hun politici opstaan en tonen dat het sektarisme vooral goed is voor het zakkenvullen van de elite. Libanon gold ooit als 'het Zwitserland van het Midden-Oosten' en Beiroet als het 'Parijs' daarvan. Daar is in de puinhopen niets meer van over. Behalve de hoop van de demonstranten dat ze dit keer internationaal niet in de steek gelaten zullen worden. Laat die hoop niet ijdel zijn.

Lees verder

Gesponsorde inhoud