Het Amerikaanse parfum van Mittal

BURNS HARBOR (tijd) - De staalfabriek van Burns Harbor is het neusje van de zalm van de Indiase staalgroep Mittal. De fabriek produceert hoogwaardig staal voor de auto-industrie en levert volgens specialisten dezelfde kwaliteit af als de Arcelor-fabrieken in Europa. 'Burns Harbor is het levende bewijs dat Mittal niet enkel eau de cologne maakt, maar ook parfum', merkte financieel directeur Aditya Mittal fijntjes op tijdens een persbijeenkomst in Chicago.

De fabriek van Mittal in Burns Harbor ligt in het noordwesten van de armetierige staat Indiana. De autoweg van Chicago naar de fabriek loopt langs kilometerslange industriegebieden vol rookpluimen die een leek ongetwijfeld omschrijft als industriële archeologie. Burns Harbor is een voormalige vestiging van het ter ziele gegane Bethlehem Steel. De fabriek werd gebouwd in 1963. Op het hoogtepunt, eind jaren zeventig, werkten er 9.000 mensen. De fabriek werkte onder chapter 11, de Amerikaanse variant van het gerechtelijk akkoord bij ons, toen ze in 2003 werd opgekocht door de Amerikaanse investeringsmaatschappij ISG, die nadien fuseerde met Mittal. Sinds april 2005 is het een volwaardige Mittal-fabriek.

Burns Harbor stelt 3.763 mensen tewerk, van wie 3.260 arbeiders. Ze zijn allen lid van de machtige staalarbeidersvakbond USWA. De gemiddelde leeftijd van de werknemers is 50 jaar. De meesten werken al heel hun leven in 'het staal'. De 1.200 hectare grote Burns Harbor-site ligt op enkel uren afstand van de autostad Detroit en krijgt zijn grondstoffen binnen via Lake Michigan, waar het aan grenst.

Driekwart van stalen 'coils' die hier de deur uitgaan, zijn bestemd voor de auto-industrie. Alles begint met de verwerking van ijzererts, sinters en kalksteen tot vloeibaar staal. Daarmee worden grote metalen blokken gegoten. De smelterij behoort tot de modernste in de VS. In de gigantische warmwalserij passeren roodgloeiende blokken van 25 cm dik aan temperaturen van 2.300°C. De hitte is enorm. Een halve mijl verder en drie minuten later is het staal geperst tot een dikte die varieert van 1,2 cm tot 0,15 cm. Zodra het gekoeld is, wordt het dunne staal mooi opgerold in coils.

Het is vuil in de warmwalserij. Er is amper een werknemer te zien. In de controlekamer turen enkele arbeiders naar computers. Tom Smith, een 56-jarige zwarte, werkt al 38 jaar in de sector. Hij is best tevreden met de overname door Mittal. 'Er is een goede verstandhouding tussen de vakbonden en de directie. Dankzij de consolidatie wordt er opnieuw geïnvesteerd in de sector. De toekomst ziet er opnieuw goed uit.' Het was ooit anders. Toen Smiths vroegere werkgever failliet ging, verloor hij zijn volledige pensioenplan: 3.000 dollar per maand. De overheid nam gelukkig een deel over.

'Nu krijg ik 1.100 dollar. Bij Mittal kan ik opnieuw instappen in een pensioenspaarplan.' Smith verdient 90.000 dollar (75.000 euro) per jaar. Hij werkt de ene week drie dagen, twaalf uur per dag, de volgende week vier dagen. 'We konden kiezen tussen werkdagen van acht of twaalf uur. Twaalf uur heeft het voordeel dat je veel tijd vrijhebt voor je familie. Je kan plannen. Ik heb vijf weken vakantie per jaar.'

Het gemiddelde loon in de fabriek bedraagt 22 dollar per uur. Sommige arbeiders verdienen 100.000 dollar per jaar, afhankelijk van het aantal jaren dienst. De staalarbeiders zijn van de best betaalde in de regio. Smith weet nog niet wanneer hij met pensioen gaat. Een vaste pensioenleeftijd is er niet. In een andere Mittal-fabriek is een arbeider in dienst van 84 jaar. 'Ik wil met pensioen gaan op mijn 63ste.'

De productie-eenheid waar gegalvaniseerd of verzinkt staal wordt geproduceerd voor auto's, blikjes, wasmachines, ligt er piekfijn bij. In de controlekamer turen werknemers twaalf uur ononderbroken naar computers en tv-schermen waar flinterdun staal passeert. 'Zonder pauze', zegt een 56-jarige werknemer fier. 'Ik eet aan mijn bureau. Neem geen pauze. Ik werk 14 dagen per maand. De rest heb ik vrij. Dat vind ik best. Ik werkte bij LTV en Bethlehem. Ik zit 38 jaar in het staal, ik begon er meteen na mijn middelbare studies. We zijn nu beter af dan vroeger. Meer veiligheid en beter betaald. We krijgen loon naar werk: hoe productiever, hoe meer geld.' Wanneer hij met pensioen gaat, weet hij nog niet. 'Ik ben gelukkig. Misschien op mijn 65ste.'

Een andere werknemer van 58 jaar die we ontmoeten in de lift, wil wel vlug met pensioen. 'Maar ik moet het nog enkele jaren volhouden. Ik heb een zoon aan de universiteit.' We zien ook enkele vrouwelijke werknemers. Die zijn in vergelijking met hun mannelijke collega's piepjong.

De Amerikaanse staalarbeidersvakbond USWA steunt de fusie van Mittal met Arcelor. Volgens de bond zijn de voordelen van de schaalvergroting even groot als die van de fusie tussen ISG en Mittal. 'Mittal komt zijn verplichtingen tegenover het personeel en de gemeenschap, via giften voor goede doelen, volledig na. Arbeiders krijgen meer verantwoordelijkheid dan vroeger. Het werk op de vloer is in handen van de arbeider en niet langer van een opzichter', legt een vakbondsman uit.

'Ook de Europese vakbonden zijn positief over onze aanpak', zegt Roeland Baan (ex-Shell), de Nederlandse topman van Mittal Europa, na Arcelor de grootste staalgroep in Europa met een productie van 25 miljoen ton. 'In het Franse Gandrange namen we een staalfabriek over van Arcelor. Na de lancering van het bod van Mittal op Arcelor was ik toevallig daar. De socialistische vakbond had in een reactie een pamflet opgehangen waarop stond: Mittal Steel redde Gandrange. Kapitalisten zijn per definitie verkeerd. Maar Mittal is minder verkeerd dan Arcelor. Grappig. Maar het zegt veel.'

Baan is overtuigd van de kwaliteit van Mittal. Dat zijn bedrijf door Arcelor wordt voorgesteld als een producent van laagwaardig staal, vindt hij lachwekkend. 'We zijn de grootste staalproducent voor de Amerikaanse auto-industrie. We werken samen met General Motors (GM) en Ford. Hun eisen zijn even hoog als in Europa. Toyota stelt de hoogste eisen. De autoproducenten weten heel goed waarom ze dat of gene staal willen. Staal is een kristal, geen molecule. Het verandert van structuur als je het giet, afkoelt, walst, opwarmt. Het is een lang proces van aanpassen en kennis. Niet iedereen kan staal maken voor de autosector. De autoproducenten willen almaar dunner, sterker en lichter staal. Voor een dak heb je ander staal nodig dan voor een kreukelzone. Het voordeel van Mittal is dat het 'pragmatisch' denkt. Het bedrijf heeft oog voor detail. Ook de Mittals zelf. Er is een grote kruisbestuiving tussen de vestigingen wereldwijd. Onlangs kwamen hier Roemenen een probleem oplossen in de VS.'

Mittal Steel deed zijn eerste stappen in de VS in 1998. Toen kocht het Inland Steel, een bedrijf met een staalproductie van 5,2 miljoen ton. De grote doorbraak kwam er in oktober 2004. Toen fuseerde Ispat Inland met het beursgenoteerde ISG, een investeringsmaatschappij die in 2002 de activa had gekocht van vijf grote staalbedrijven die in chapter 11 verkeerden: Bethlehem, LTV, Acme, Weirton en Georgetown. De Amerikaanse staalsector had net een zware crisis achter de rug. 36 staalbedrijven gingen failliet. ISG slaagde erin, in samenwerking met de vakbond USWA, de belangrijkste staalfabrieken opnieuw leven in te blazen en rendabel te maken. Het had wel een prijskaartje: 14.000 jobs gingen voor de bijl.

'Waarom we, ondanks de goede resultaten, fuseerden met Mittal? Omdat we wilden groeien', zegt ISG-eigenaar Wilbur Ross. 'De markt was te gefragmenteerd. Op lange termijn was dat niet houdbaar. Ik heb er nog geen moment spijt van gehad.'

Mittal Steel USA is de grootste staalgroep in de VS met 19 fabrieken in twaalf staten, 20.000 werknemers (in West-Virginia worden 1.000 jobs geschrapt) en een productie van 21 miljoen ton, op een totale productie van 59 miljoen ton. De groep heeft een ijzerertsmijn in Minnesota, koolmijnen in Pennsylvania, een cokesfabriek in Ohio en een onderzoekscentrum voor platte producten in Chicago.

Mittal Steel USA is er de grootste leverancier aan de autosector en de witgoedsector. Ford, GM, Toyota, DaimlerChrysler, Caterpillar, Honda, Whirlpool en Electrolux betrekken hoogwaardig staal van Mittal. Mittal heeft in de VS een joint venture met Nippon Steel, de grootste buiten Japan. Er werden honderden miljoen dollars geïnvesteerd en de volgende jaren zijn nog voor honderden miljoenen dollar investeringen gepland. Concurrent in de VS is Arcelor, waar Mittal een bod op uitbracht. Arcelor kocht onlangs het Canadese Dofasco, de vierde leverancier in de VS voor de auto-industrie.

'De Verenigde Staten zijn het hart van onze productie van hoogwaardig staal', zegt Aditya Mittal, de zoon van topman Lakshmi Mittal. 'Wat Arcelor in Europa heeft, hebben wij in de VS. We worden soms afgeschilderd als een groep die enkel laagwaardig staal produceert. Onze fabriek in Burns Harbor laat zien dat dat niet het geval is. We doen niet enkel in eau de cologne, zoals Arcelor-topman Guy Dollé beweert, maar ook in parfum. We krijgen het verwijt dat we te cyclisch zijn omdat we verticaal integreren en in mijnen investeren. Of we worden afgeschilderd als een groep die enkel bijna failliete staatsondernemingen koopt. Maar de nabijheid van eigen grondstoffen dicht bij je fabriek is heel belangrijk. Behalve die in Ierland zijn al onze overnames totnogtoe een succes. Waarom heeft Arcelor zoveel moeite gedaan om Kryvorishstal in Oekraïne over te nemen - wat is mislukt omdat ons bod werd aanvaard? Waarom betaalde Arcelor een smak geld voor het Canadese Dofasco? Ze hebben ook mijnen.'

Dat Mittal Steel US niet competitief zou zijn, is absoluut vals, zegt topman Lou Schorsch van Mittal Steel USA. 'We verscheepten vorig jaar 809 ton per werknemer. De inkomsten per werknemer bedroegen 589.000 dollar. Arcelor haalt 475 ton en 460.000 dollar, Dofasco 500 ton en 375.000 dollar.

Marc DE ROO

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect