Het Verenigd Koninkrijk heeft de Europese Unie verlaten, maar het echte brexitwerk moet nog beginnen. Het wordt geen gezondheidswandeling.

Met champagne en tranen is het symbolische afscheid beklonken. Na drieënhalf jaar moeilijke onderhandelingen en vooral aan Britse zijde veel politiek geklungel is de brexit een feit. Voor beide partijen wordt het moeizaam opbouwen. In het Verenigd Koninkrijk is de kloof tussen Leave en Remain dieper dan ooit. De belangrijkste uitdaging voor premier Boris Johnson is zijn land opnieuw te verenigen en te verzekeren dat de brexit een nieuw elan brengt.

De Europese Unie wordt zonder meer verzwakt door het Britse vertrek. Merkwaardig genoeg is de Europese eenheid wel sterker geworden door de brexit. In de brexitonderhandelingen stelde de EU zich eensgezind op en gaf ze nauwelijks een krimp. Dat elan is nodig om de volgende gesprekken aan te vatten.

De komende elf maanden zijn beslissend voor de toekomstige relatie tussen de Britten en Europa. De tijd is krap omdat Johnson niet wil weten van verder uitstel. Het is cruciaal dat de onderhandelingen over een nieuw handelsakkoord leiden tot een soort platform waarop voortgebouwd kan worden.

Beide partners hebben er economisch alle belang bij dat ze een goede overeenkomst sluiten. Voor het Verenigd Koninkrijk is het continent nog steeds de grootste handelspartner, of het nu om import dan wel export gaat. Voor enkele Europese landen, zoals België, is de Britse markt dan weer uiterst belangrijk. Rationeel bekeken zou het waanzin zijn de stekker uit de goede handelsrelaties te trekken en over te gaan tot een tarievenslag en grote concurrentie.

Het probleem is dat in dit dossier het gezond verstand niet echt een hoofdrol heeft gespeeld, hoewel de Britten vaak om hun pragmatisme worden geprezen.

Europa heeft al duidelijk gemaakt dat het geen fiscaal paradijs aan zijn voordeur zal tolereren. Evenmin zal de unie de integriteit van haar eengemaakte markt opgeven. Het zal dus altijd minder zijn dan in de voorbije 47 jaar voor de Britten.

Europa zelf heeft ook werk. Als een lid de club verlaat, betekent dat dat die club niet goed werkt. De brexit moet een aansporing zijn om een betere werking in de EU te krijgen. Dat is evenmin een gemakkelijke opgave. Want daar bestaat duidelijk veel minder eensgezindheid over dan over de onderhandelingspositie tegenover de Britten.

De brexit heeft tot nu toe een sterk ontradend effect bij andere landen om hun lidmaatschap op te zeggen. Maar wat als het Britse verhaal slaagt terwijl Europa in zijn oude carcan blijft zitten?

De brexit is een historische breuklijn. Maar over de diepte en de omvang van die breuk wordt de komende elf maanden beslist. Voor beide partijen staat veel op het spel. Misschien kan dat redelijkheid brengen in de onderhandelingen. Misschien.

Lees verder

Gesponsorde inhoud