Het vuurwerk van oudejaarsavond

Redacteur Politiek

Als de komende weken geen doorbraak brengen, krijgen we op oudejaarsavond met het vuurwerk om middernacht de finale klap om een annus horribilis mee af te sluiten. Na twee coronagolven: de harde brexit.

Het zegt iets over het annus horribilis 2020 dat een van de grote kopzorgen sinds 2016, de brexit, op de achtergrond is verdwenen. Niet omdat de vooruitzichten beter zijn geworden. Maar omdat we al maandenlang dringender problemen aan ons hoofd hebben.

Nu de pandemie in een tweede golf is losgebarsten, dreigt ook de brexit-schok zich eind dit jaar hard te laten voelen. Voor die tijd moeten het Verenigd Koninkrijk en de EU27 een handelsakkoord sluiten, die deal in honderden pagina’s wetgeving omzetten en vervolgens groen licht krijgen in het House of Commons, het Europees Parlement en alle Europese regeringen.

Het is tegen die achtergrond dat de Britse minister Michael Gove dit weekend nog eens zei wat iedereen al wist: de kansen op een handelsakkoord zijn dag na dag aan het slinken.

Sommige twistpunten aan tafel zijn merkwaardig: zo is er bijzonder veel wrijving over wie waar mag vissen in de Noordzee, terwijl die sector maar 0,1 procent van het bruto binnenlands product uitmaakt. Andere zijn cruciaal: een ondoordachte deal over de grens tussen Ierland en Noord-Ierland kan er de kwetsbare vrede doen verdampen.

Maar ten gronde blijft de moeilijkheid een botsing tussen twee ideeën. De Europese Unie heeft internationale samenwerking in haar DNA. Ze is er uit opgetrokken. Het Verenigd Koninkrijk daarentegen, heeft in 2016 besloten de controle over haar nationale soevereinititeit strak in handen te nemen.

De waanzin achter dat idee is dat de Britse regering het veel te binair ziet. Het Verenigd Koninkrijk is, net zoals ieder ander land, geen eiland. De welvaart die het in de voorbije eeuwen heeft opgebouwd is in grote mate te danken aan internationale activiteiten van Britse bedrijven en buitenlandse investeringen. Het is die dynamiek die Londen tot een internationale kosmopool heeft gemaakt. Door opnieuw invoertarieven op te leggen – wat zonder akkoord op 1 januari gebeurt – wordt die welvaartsmotor afgeremd.

Toch lijkt in Downing Street de politieke logica te prevaleren op die economische en lijkt een ‘no deal’ het te zullen halen op een onpopulaire deal. Met zo’n ‘no deal’ zou het VK niet alleen in de eigen voet schieten, maar ook in die van de Vlaamse exporteconomie. Het zou bovenop de klap van de twee pandemiegolven ook in ons land een derde economische klap betekenen, die we ironisch genoeg bij het vuurwerk op oudejaarsavond zullen incasseren.

Niet alle hoop is verloren. Beide partijen zitten nog altijd aan tafel. Het beste scenario is daardoor iets geworden wat heel erg op Belgische politiek lijkt: nadat er maanden- en maandenlang  vruchteloos is gepalaverd en strategisch gewacht, wordt onder druk van een crisis plots wél geschakeld en gebeurt er in een rotvaart op nachtelijke vergaderingen wat eigenlijk al lang had moeten gebeuren.

Laat het ons hopen dat het dat wordt. Het andere scenario is dat we bovenop de corona-ellende tijdens het vuurwerk op oudejaarsavond een klap incasseren die 42.000 jobs - het equivalent van tien keer Ford Genk - in gevaar brengt.

Lees verder

Gesponsorde inhoud