Huiszoeking

©Saskia Vanderstichele

Minister van Justitie Annemie Turtelboom wil de macht van de fiscus beter omschrijven als die een privéwoning doorzoekt. Ze heeft gelijk.

Mag een belastingcontroleur zomaar bij u thuis binnenvallen, kasten doorzoeken, mappen inkijken en uw computer mee­nemen? Ook als u niet thuis bent? Zonder zelfs een proces-verbaal op te stellen? Een rechter uit Gent en een rechter uit Antwerpen beslisten de afgelopen maanden van wel. De ongerustheid over die twee zaken is stilaan aangezwollen. Minister van Justitie Annemie Turtelboom (Open VLD) reageert nu dat de wet duidelijker moet omschrijven wat de fiscus mag en wat niet.

Ze heeft gelijk. Zelfs in tijden waarin Facebook uw vrienden kent, Google weet wat u zoekt en Amazon uw online aankopen kent, blijft privacy een mensenrecht. Letterlijk. 

In artikel 8 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens staat dat iedereen recht heeft op respect voor zijn privéleven, familie- en gezinsleven, woning en correspondentie. Uitzonderingen mogen, maar alleen als de wet het toelaat en als het absoluut noodzakelijk is.

Daarom is het correct dat we een onderzoeksrechter laten beslissen wanneer de politie uw huis mag binnenvallen en zonder toestemming alles mag uitkammen. Het uitgangspunt is helder: als de overheid u langdurig opsluit, uw huis uitkamt of uw telefoon aftapt, moet een rechter vooraf oordelen of er goede redenen zijn om die dwang te gebruiken. En daarbij zijn er veel garanties om misbruiken tegen te gaan. 

Dat belastingcontroleurs - de overheid zelf dus - plots zelf vrij spel krijgen om dwang uit te oefenen, is daarom geen pietluttigheid. Dat het bovendien in een grijze zone zonder duidelijke regels gebeurt, is evenmin een pietluttigheid. Meer zelfs: voor zoiets belangrijks had die grijze zone er nooit mogen komen. 

In die zin komt de bijsturing rijkelijk laat. En als ze er dan toch is, moet in zo’n situatie de overheid het nadeel van de twijfel krijgen, zeker als het om iets ingrijpends als dwang gaat. Dat nadeel van de twijfel was er dus duidelijk niet altijd. Alleen al daarom zijn in de wet minstens duidelijker afspraken nodig, zodat de grijze zone verdwijnt.

Daarbij zal de duivel in de details zitten. Het is niet zo moeilijk de procedures zo log te maken dat het meteen onmogelijk wordt nog fiscale fraude op te sporen en voor de rechter te brengen. Dat is niet de bedoeling. Fraude opsporen blijft nodig, zowel uit principe als voor de federale schatkist. Alleen lijkt dat doel - zeker als het in tijden van onpopulaire besparingen geld opbrengt - almaar meer middelen te heiligen. Dat kan in een rechtstaat niet de bedoeling zijn.

Dat de overheid er niet in slaagt belastingen te controleren zonder de privacy te schenden, geeft haar geen vrijgeleide om de privacy dan maar gewoon te negeren. Dat de overheid er evenmin in slaagt justitie sneller te doen werken mét garanties voor de burgers, geeft haar evenmin een vrijgeleide om dan maar de privacy te negeren.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud