Advertentie

<I>Pigment:</I>Tot uw dienst

(tijd) - In de bus en de trein, op het voetbal, in de winkelstraat, op de parking van een festivalterrein, in de cinema. En straks ook tijdens de après-ski. 'Stewards' verschijnen stilaan overal in het openbare leven als buffer voor gedrag dat als sociaal onwenselijk wordt beschouwd. Maar wie is de privé-scheidsrechter van het publieke veld die zich officieel steward mag noemen?

'Ik doe aan agressiepreventie. Collega's die willen vechten, kunnen beter catch gaan doen.' Noredine San Martin y Cabal werkt sinds drie jaar als bewakingsagent bij Cobelguard, de firma waaraan de bioscoopuitbater Kinepolis Group de bewaking in zijn gebouwen toevertrouwt. Zondagavond nog verwijderden bewakingsagenten met de hulp van de politie van Brussel een vijftiental jongeren die amok maakten uit de gebouwen van Kinepolis. 'Het is altijd hetzelfde probleem', zegt de agent van Cobelguard. 'Die gasten veroorzaken overlast. Ze roken sigaretten of joints in de zalen, zitten constant te babbelen, schreeuwen of vallen anderen lastig tijdens de film.'

Recentelijk trad in de zalen van Kinepolis een bijzondere antiagressiemaatregel in werking. Via het sms-systeem Securimobilis kunnen bioscoopbezoekers die gestoord worden door ongepast gedrag van anderen discreet de bewakingsdienst verwittigen. 'Vroeger deden we onze ronde ook al tijdens de voorstellingen', vertelt de bewakingsagent. 'Dit systeem helpt ons sneller in te grijpen. We weten dat er een probleem is wanneer bezoekers sms'en. Maar mensen vergeten vaak de zaal te vermelden waar heibel is. Of ze schrijven: 'zaal 2'. Wat het probleem is, zie je niet altijd als je in het donker voor een zaal met 500 bezoekers staat. Een ideale sms is: 'Rokers in zaal 3, bovenaan rechts, derde rij.''

Zeg nooit 'steward' tegen een bewakingsagent. De enige stewards bij Kinepolis zijn de mannelijke collega's van de hostessen. Ze staan in voor klantenonthaal en ticketcontrole. Maar voor 1990 behoorde ook de veiligheid in het bioscoopcomplex tot hun takenpakket. 'Compleet onverantwoord', zegt Dirk Goethals, gedelegeerd bestuurder van Cobelguard. 'Die mensen waren niet opgewassen tegen die taak. Veertien jaar geleden verscheen trouwens de eerste versie van de huidige wet op de bewakingsondernemingen. Sindsdien zijn ze ook niet langer bevoegd om dat werk te doen en worden onze bewakingsagenten daarvoor ingezet. Als er amok is, vraagt onze agent of de bezoekers de zaal willen verlaten. Als ze niet reageren, komt er versterking van collega's die vragen de zaal dringend te verlaten. We bieden hun zelfs aan hun ticket terug te betalen. Je moet alles doen om te vermijden dat de situatie escaleert. Als het probleem niet opgelost raakt, bellen we de politie. En dat laatste gebeurt zeer regelmatig.'

Hoewel de lokale politie regelmatig bijstand verleent om problemen in de cinema op te lossen, wil Cobelguard niet dat zijn agenten worden verward met politieagenten. 'Geen metalen knopen dus, geen epauletten, geen kepie en geen wapens', somt Dirk Goethals op. 'Het uniform van onze agenten mag niet te veel gezag en zeker geen agressie uitstralen. Het verkeerde beeld dat leeft van bewakingsagenten is bijzonder hardnekkig. Een goeie kracht is meertalig, is service-minded en heeft een positieve uitstraling.'

De touroperator Skiworld zet binnenkort ook de 'vriendelijke opzichters' in. Vanaf het komende skiseizoen biedt de reisorganisator zijn klanten een all-inclusive-skipakket aan. 'Skiërs mogen tussen vier uur in de namiddag en elf uur 's avonds gratis drinken', legt Rudy Lefebvre, persverantwoordelijke bij Skiworld, uit. Het bedrijf maakt zich op voor een heet skiseizoen van bier en glühwein à volonté en zorgt in de hotels voor toezicht door speciale personeelsleden. 'Omdat we weten hoe het toe kan gaan als mensen uren gratis mogen drinken.' De organisatie beklemtoont dat de opzichters 'zeker geen bewakingsagenten of buitenwippers zijn. Het gaat om eigen personeel dat klanten er op een diplomatische manier zal op wijzen wanneer ze genoeg op hebben. We willen reizigers zeker niet het gevoel geven dat ze constant in het oog worden gehouden.'

'Het verwondert niet dat Kinepolis zo ver gaat amokmakers in zijn zalen filmtickets terug te betalen', zegt Ignace Glorieux, hoogleraar sociologie aan de Vrije Universiteit Brussel (VUB). 'In de cinema bevinden bezoekers zich in de illusionaire wereld van een vrijetijdstempel. Als er wordt ingegrepen, moet dat zo vriendelijk en discreet mogelijk zijn om de andere bezoekers niet te storen in hun avondje uit. Een extreem voorbeeld zijn de bewakers in Disneyland. Onder figuren als Mickey Mouse zitten veiligheidsagenten. Zij zijn de antennes die op een aangename en vriendelijke manier op het veld aanwezig zijn om als eerste relschoppers te detecteren en te neutraliseren.'

'Van de meesten onder ons wordt erg veel geëist in het professionele leven', vervolgt Glorieux. 'Tegenover die sfeer van discipline, levenslang leren en presteren bevindt zich een tegenpool die hedonisme en consumeren propageert. We moéten allemaal samen ontspannen. De remmen moeten overal helemaal los omdat het anders blijkbaar niet leuk genoeg is. Onder het motto 'Ik heb voor mijn vrije tijd betaald, dus ik doe hier mijn zin', tolereren mensen niet meer dat een andere burger hen erop wijst dat ze zich niet gedragen zoals het hoort.'

Dat mensen hun buren niet meer op asociaal gedrag aanspreken, heeft volgens de socioloog veel te maken met het opvoedkundige project dat in de jaren zestig opgang maakte. 'Met de generatie van 1968 kwamen er ouders die zich schaamden om hun kinderen nog iets te verbieden. Of te straffen. Sindsdien moet alles kunnen. Ik merk ook vaak dat mensen hun kinderen niet meer straffen. Ouders zetten hun kroost op een sokkel in een ideaal decor waar hun niets in de weg mag worden gelegd. Kinderen leren voortdurend zichzelf te zijn en assertief te zijn. Maar samenleven houdt ook verplichtingen in die de samenleving doen werken. Hoewel sociale controle op veel vlakken is weggevallen, zit het nog in de meesten van ons. In principe hebben we de langste socialisatie uit de geschiedenis achter de rug omdat we tussen drie en achttien jaar op de schoolbanken zitten. Maar socialisatie begint en eindigt niet op school.'

Glorieux meent ook dat we in onze maatschappij zo gesteld zijn op comfort dat we het niet meer nemen wanneer iets niet loopt zoals we het willen. 'Mensen ergeren zich wel maar durven niets te zeggen. Dat is ook normaal want we kennen elkaar niet meer. Je zal maar optreden tegen iemand en zelf aangepakt worden. Toch is het niet zo dat we echt onverschillig zijn. Op het publieke forum van anonieme mensen zijn we bang tegenover iemand te komen staan van wie we niet weten hoe die zal reageren. Daar hebben we dus stewards voor nodig.'

Steven Van Beethoven is operationeel manager bij de voetbalclub Germinal Beerschot Antwerpen (GBA). Zeventien keer per jaar trommelt hij gemiddeld honderd stewards op. Elk van hen heeft minstens zes stagewedstrijden achter de rug vooraleer het fluojasje aan mag. 'Elke kandidaat volgt een opleiding rond ticketcontrole, radioprocedures, crowd control en evacuatieprocedures', somt Van Beethoven op. 'Hij kent het reglement van interne orde door en door. Maar een publiek leren kennen en kunnen inschatten wat een bepaalde supporter waard is in een risicosituatie, neemt tijd in beslag. Je kan dat niet zomaar bewerkstelligen door mensen uit de bewakingssector in te zetten.'

De wet die de opleiding, bevoegdheden en bescherming van voetbalstewards regelt, wortelt in de woelige voetbaldagen van de jaren negentig. 'Het Belgische voetbal werd toen geplaagd door zwaar hooliganisme', vertelt Van Beethoven. 'Sindsdien voldoen onze stewards aan alle wettelijke voorwaarden. Vergelijk onze mensen in hun engagement gerust met leiders bij de scouts. Met dat verschil dat stewards voor de 25 euro vergoeding die ze ontvangen, de kans lopen een pak slaag te krijgen.'

Volgens de operationeel manager van GBA zijn er twee soorten stewards. 'De enen werken op een schip, de anderen op het voetbal. Alle andere 'stewards' plagiëren ons. Een voetbalsteward is een gastheer die klanten opvangt en hen beschermt tegen ongevallen. Hij is een verlengstuk van de club die supporters wijst op wat kan en wat niet kan in het stadion. Hun werk is een service aan de klanten. Voetbal is het enige evenement waarvoor de inzet van stewards in de handhaving van de orde wettelijk geregeld is. Onze mensen werken voor een voetbalclub en worden beschermd door een wet die tot uitvoering wordt gebracht door de voetbalcel van de federale overheidsdienst Binnenlandse Zaken. Voor 'stewards' op atletiekmeetings, festivals en andere grote evenementen is er helemaal niets wettelijk geregeld. Iedereen die dat wil, kan ongestraft een jasje aantrekken met 'steward' op.'

Dirk Goethals van Cobelguard bevestigt dat: 'Ik heb er een probleem mee dat het woord 'steward' wordt misbruikt. Een 'steward' op een parkeerterrein van een festival is geen steward en geen bewakingsagent. Als er problemen van komen, mag de organisator uitleggen waarom bewakingstaken werden uitgevoerd door mensen die daar niet bevoegd voor waren.'

Katrien BRUYLAND

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud