Bart Haeck

Het ziet ernaar uit dat in de zoektocht naar een regering iedereen even samen aan tafel zal moeten. Het idee is het proberen waard.

De informateurs Johan Vande Lanotte (sp.a) en Didier Reynders (MR) stellen de koning maandag wellicht voor om in de volgende fase van de zoektocht naar een federale regering iedereen mee in bad te trekken. Via een rondetafelgesprek zou iedereen met iedereen spreken, zonder al een coalitie hoeven te kiezen.

Het idee is niet zaligmakend. Ten eerste toont het overduidelijk hoe groot de postelectorale depressie in de Wetstraat nog altijd is. Uiteindelijk moeten keuzes worden gemaakt. Hoe meer mensen aan tafel, hoe lastiger dat doorgaans is. Maar wie op dit moment een beter idee heeft, mag het zeggen. Naast alle veto’s en doodlopende sporen is het wellicht het beste alternatief.

Een eerste, eenvoudige reden is dat het al twee maanden niet lukt de partijvoorzitters die moeten onderhandelen over een federale regering bijeen te krijgen. De PS krijgt het aan haar achterban maar met grote moeite uitgelegd dat ze met de N-VA zou praten. Een gesprek met meerdere partijen, op vraag van het koninklijk paleis dan nog, is zeker in Franstalig België makkelijker te verkopen.

Een tweede reden ligt in de lopende zaken. De aftredende regering-Michel heeft geen meerderheid meer, wat het moeilijk maakt in het parlement urgente beslissingen te nemen. Het houdt steek voor die dringende maatregelen een noodcoalitie te zoeken.

Begroting

Een rondetafel maakt misschien urgente en beperkte beslissingen mogelijk.

Dat zoiets nodig wordt, leren de begrotingscijfers voor dit jaar. Het gat in het budget wordt dubbel zo hoog als eerder officieel geraamd en iedereen pleit onschuldig. De partijen van de regering in lopende zaken claimen dat alles goed ging tot de N-VA vorig jaar de regering liet vallen. De N-VA beweert dat alles goed ging tot ze uit de regering werd geduwd. De oppositiepartijen zeggen dat het de schuld is van alle partijen van de Zweedse coalitie, omdat die geen links beleid voerde. Wat overblijft, is een overheid die zich ernstig moet voorbereiden op de vergrijzingsfactuur in de sociale zekerheid.

Het enige wat een burger in die situatie kan doen, is zelf voorbereidingen treffen en geld opzijzetten. Dat gebeurt ook als je ziet hoe de berg geld op spaar- en zichtrekeningen gegroeid is tot 362 miljard euro en de investeringen in vastgoed pieken.

Het politieke antwoord op diezelfde impasse is iedereen samenzetten. Het zou van de formatie een lange afvallingsrace maken. Nadat de informateurs al duidelijk hadden gemaakt dat een federale regering met het Vlaams Belang of de PTB voor de andere kant van de taalgrens onmogelijk is, vielen die twee partijen af. Het cdH koos zelf voor de oppositie.

Vervolgens kan je een rondetafel organiseren met de N-VA, de MR en Open VLD, de PS en de sp.a, CD&V, Ecolo en Groen, en DéFi. Zoiets kan nooit de eindfase zijn en alleen al de opsomming van die negen partijen toont hoe lastig het wordt. Maar het maakt misschien urgente en beperkte beslissingen mogelijk. En na twee maanden van nauwelijks spreken is het een beter idee dan te blijven wachten als twee wielrenners die de sprint gaan aantrekken.

Lees verder

Tijd Connect