Senior writer

De Vlaamse regering krijgt de rekening gepresenteerd voor het jarenlange ondoordachte en amateuristische zonnepanelenbeleid.

Tienduizend eigenaars van zonnepanelen bundelen hun krachten en stellen de Vlaamse regering in gebreke omdat die de spelregels heeft veranderd. Ze dreigen met schadeclaims voor de financiële verliezen die ze lijden doordat ze het voordeel van de terugdraaiende teller kwijtraken, wat een flinke streep door het verwachte rendement op hun investering is.

De eigenaars hebben alle reden om zich bekocht te voelen. Maar of hun actie kans maakt? Ze moeten kunnen aantonen dat het gewijzigde overheidsbeleid hen financiële schade berokkent. Dat staat nog niet vast, want de Vlaamse regering heeft beloofd met compensaties over de brug te komen.

Het is ook twijfelachtig of ze hun zaak juridisch hard kunnen maken. De Vlaamse regering heeft de spelregels niet zomaar veranderd, maar omdat ze daartoe verplicht was door een uitspraak van het Grondwettelijk Hof.

De ingebrekestelling en de dreiging met een rechtszaak lijkt dan ook vooral bedoeld om extra druk te zetten voor een royale compensatieregeling.

De demarche toont wel aan hoe de Vlaamse overheid zich heeft vastgereden in het zonnepanelendossier. Ze zit nu in een rotzooi waar deze en de vorige Vlaamse regering verantwoordelijk voor zijn.

Om de klimaatdoelstellingen te halen en meer Vlamingen aan de groene stroom te krijgen pakte de overheid uit met forse subsidies. Die zadelden haar op den duur op met een financiële kater, omdat ze er geen rekening mee had gehouden dat zonnepanelen fors goedkoper konden worden. En dat erin investeren, zeker met de royale subsidies erbovenop, voor Vlamingen een erg winstgevend zaakje werd.

Dat moest dus worden rechtgezet. De subsidies werden teruggeschroefd en in 2015 kregen de eigenaars van zonnepanelen het prosumententarief opgelegd, een forfaitaire belasting voor het gebruik van het elektriciteitsnet waar ze hun overtollige stroom konden kwijtraken. Dat was ook al een vorm van contractbreuk, want het duurde opeens flink wat meer jaren om de investering in de zonnepanelen terug te verdienen.

Er zijn verschillende doelstellingen die de overheid tracht te bereiken in het zonnepanelendossier, en verschillende beperkingen waar ze rekening mee moet houden.

De Vlaamse regering waadde verder het moeras in met de uitrol van de digitale meter - die er komt op vraag van Europa - en de kunstgrepen die ze vervolgens uithaalde om de eigenaars van zonnepanelen te behoeden tegen de nadelige effecten ervan. Die kunstgrepen gingen in tegen alle juridische adviezen, maar kregen de instemming van bijna alle partijen in het Vlaams Parlement.

Er zijn verschillende doelstellingen die de overheid probeert te bereiken en verschillende beperkingen waar ze rekening mee moet houden. Om de Europees afgesproken klimaatdoelstellingen te halen moet ze de Vlamingen aanmoedigen te investeren in zonnepanelen. Maar het mag haar niet te veel kosten. Om de gezinnen aan te zetten tot een rationeler elektriciteitsgebruik rolt ze de digitale meter uit. Daarbij moet ze oog hebben voor de oude engagementen die ze is aangegaan tegenover de eigenaars van zonnepanelen. Tegelijk mag ze niet discrimineren tussen wie wel en wie geen zonnepanelen heeft.

In dat labyrint is de Vlaamse regering de weg kwijt. Omdat ze geen duidelijk stappenplan heeft gehanteerd in het groenestroomdossier en geen overzicht hield op het bredere plaatje op langere termijn. Voor dat ondoordachte en amateuristische beleid betaalt ze nu de prijs.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud