In Ohio wordt voor iedere stem gevochten

(tijd) - Joe Hallett, politiek hoofdredacteur van de Columbus Dispatch, zit met een serieus probleem. Tachtig jaar lang heeft zijn krant bij de verkiezingen trouw de Republikeinen gesteund. Maar nu is in de gelederen twijfel geslopen. Zowel president George W. Bush als senator John F. Kerry heeft al aan de telefoon gehangen om toch maar de zegen van de krant te krijgen. Want Columbus is de hoofdstad van Ohio. En wie de slag om Ohio wint, wint waarschijnlijk ook de oorlog om Amerika.

Dat de twee kandidaten persoonlijk naar de steun van de krant gehengeld hebben, wijst er al op dat er in Ohio iets bijzonders aan de hand is. Met zijn oplage van 235.000 exemplaren is de Dispatch naar Vlaamse normen een grote jongen. Maar in de Verenigde Staten is het slechts een stadskrant zoals er vele tientallen zijn.

Het vuur waarmee Democraten en Republikeinen elkaar in Ohio te lijf gaan, kan enkel verklaard worden vanuit het Amerikaanse kiessysteem. De Amerikaanse kiezers stemmen niet direct voor Bush of Kerry, maar voor een kiesman. Die kiesmannen beslissen op 13 december in hun 'Electoral College' uiteindelijk wie president wordt. Bijna alle Amerikaanse staten hanteren voor de verkiezing van hun kiesmannen een meerderheidssysteem. 'The winner takes it all.' Dat heeft tot gevolg dat er in de meeste staten nog amper sprake is van een tweekamp. Iedereen gaat ervan uit dat Kerry het haalt in Californië en de meeste noordoostelijke staten, waaronder New York. Bush is onklopbaar in de meeste zuidelijke staten en de Midwest. Daardoor blijven er slechts een tiental 'battle'- of 'swing states' over waarin de kandidaten min of meer aan elkaar gewaagd zijn en waar uiteindelijk beslist zal worden wie de volgende president van de VS wordt.

Door de peripetieën van 2000 is Florida waarschijnlijk de meest bekende van die 'battle states'. Maar Ohio is minstens zo belangrijk. In 2000 haalde Bush met een meerderheid van slechts 3,5 procent van de stemmen de 20 kiesmannen van de aan het Lake Erie gelegen, noordelijke staat binnen.

'Zowat iedereen is het erover eens dat dat enkel kon omdat Al Gore een strategische blunder begaan heeft', zegt Hallett. Misleid door opiniepeilingen die suggereerden dat de strijd toch verloren was, trok de Democraat enkele weken voor de verkiezingen al zijn mensen en middelen uit Ohio terug. Dat is des te onbegrijpelijker omdat Ohio een enorme symboolwaarde heeft. Hallett: 'Er is nog nooit een Republikein president geworden die Ohio niet veroverd had. Bij de Democraten moeten we daarvoor tot John F. Kennedy teruggaan.'

Deze keer zijn de Democraten niet van plan om die fout nog eens te maken, zegt Missy Owens, staflid op het Democratische campagnehoofdkwartier in Columbus. 'Het verschil met 2000 is levensgroot. Wij hebben 90 betaalde stafleden 'in the field'. Dat is drie keer meer dan Gore destijds. We gaan dit weekend op 100.000 deuren kloppen. Iedere avond doen we 10.000 telefoontjes.' Hoeveel vrijwilligers daarbij betrokken zijn, wil Owens niet kwijt. 'Het aantal schommelt, maar reken maar dat het vele duizenden zijn.' Op de televisiezenders regent het spots. Kerry en zijn running mate John Edwards strijken om de paar dagen in de staat neer.

De Democraten kunnen ook een belangrijk argument uitspelen. Meer nog dan de meeste andere staten is Ohio getroffen door de economische crisis. Vooral het industriële noorden van de staat kreeg rake klappen. De belangrijkste stad van die regio, Cleveland, is de armste grote stad uit de VS geworden. Bijna een derde van de 467.000 inwoners leeft onder de armoedegrens. Meer nog dan Irak dreigt het ongenoegen over het economische beleid van Bush de Republikeinen hier de das om te doen.

Maar Cleveland is Ohio niet. Het zuiden rond Cincinnatti is landelijker, rechtser en een pak vatbaarder voor de boodschap van de president over ethisch conservatisme en de onverdroten strijd tegen het terrorisme. Daardoor wordt de strijd om de laatste onbesliste kiezers vooral uitgevochten in het centrale deel van de staat, rond Columbus.

De Republikeinen staan klaar om de Democratische aanval af te slaan, zegt campagnewoordvoerder Aaron McLear. In zijn sportuitrusting ziet McLear er niet meteen uit als de typische Republikein. 'Zeg maar dat ik een Republikeinse 'Liberal' ben. Ik sta volledig achter de boodschap van de president over de strijd tegen het terrorisme en de economie. Maar ethisch vind ik dat je de mensen zelf moet laten beslissen over hun leven.'

In het citeren van imposante cijfers doet McLear niet onder voor zijn Democratische tegenvoetster. 'In de hele staat kunnen wij 175.000 vrijwilligers inzetten. Onze organisatie is een echte 'grassroots'-beweging. De Democraten moesten een groot deel van hun personeel importeren. Onze militanten zijn mensen van de streek. Ze kunnen daardoor veel sneller op de plaatselijke gevoeligheden inspelen. Het helpt ook enorm dat de gouverneur en bijna alle andere verkozenen op het niveau van de staat Republikeinen zijn.' En ook president Bush is de staat al lang persoonlijk aan het bewerken. Sinds zijn aantreden in 2000 kwam hij al 27 keer op bezoek.

Maar er is een derde hond in het kegelspel die McLear zorgen baart: de '527's'. Dat zijn comités en organisaties die formeel volledig losstaan van de twee grote partijen. Ze ontlenen hun naam aan het artikel in het fiscale wetboek waar ze onder vallen. De 527's mogen een kandidaat niet openlijk steunen. Maar ze kunnen wel op een andere manier het politieke spel beïnvloeden. Dat kan bijvoorbeeld door de tegenkandidaat zwart te maken, zoals de Swift Boat Veterans for Truth met John Kerry deden. Een andere strategie is het massaal overtuigen van burgers zich te laten registreren als kiezer. Het is een oude wet dat vooral de potentiële kiezers van de Democraten, zoals leden van minderheidsgroepen, jongeren en vrouwen, dat vaak vertikken. Groepen zoals Americans Coming Together (ACT) zijn massaal neergestreken in Ohio om daarin verandering te brengen.

McLear: 'Die 527's zijn een onbekende factor. We denken dat we ook wel tegen hen kunnen opboksen. Maar het is een serieuze extra hindernis.'

Het offensief om nieuwe kiezers te registreren heeft alleszins resultaat opgeleverd. Alleen al in Franklin county, het kiesdistrict van Columbus, zijn er 10 procent of 98.000 nieuwe kiezers geregistreerd. Dat is wel wat 'troubling' zegt Cathy Candinksy, die ook voor de Columbus Dispatch schrijft. Want het ziet ernaar uit dat er meer kiezers geregistreerd zijn dan volgens de bevolkingsstatistieken mogelijk is. De ijver van de partijen en de comités heeft er waarschijnlijk voor gezorgd dat een pak mensen dubbel ingeschreven zijn. Aan de andere kant hebben heel wat nieuw ingeschreven kiezers nog altijd geen bevestiging gekregen dat ze op 2 november kunnen stemmen. Een van hen is Michael, een jonge zwarte, die op het Democratische hoofdkwartier campagnemateriaal komt ophalen. 'Ik heb me samen met mijn verloofde zeven weken geleden laten registreren. We hebben nog altijd niets gehoord.' Die problemen zullen bijna zeker tot heibel leiden als, zoals de peilingen voorspellen, de twee kandidaten bijna nek aan nek eindigen.

Hallett: 'Ik vrees dat ook deze verkiezingen niet op de verkiezingsdag afgelopen zullen zijn. De twee partijen hebben al een legertje advocaten ingehuurd. De kans op een hertelling is reëel.' Candinsky: 'Normaal trekt iedereen meteen na de verkiezingen massaal op vakantie. Nu ken ik in de partijhoofdkwartieren bijna niemand die na 2 november vrij heeft genomen.'

De avond van het tweede debat tussen Bush en Kerry trekken we naar het Easton Town Center, een gigantische shopping mall in de buurt van Columbus, die het Wijnegem Shopping Center doet verschrompelen tot het formaat van een buurtwinkeltje. Het plan om daar in een bar of restaurant het debat te volgen blijkt niet al te gelukkig te zijn. De bezoekers van de mall laten zich in niets afleiden van hun hoofdbezigheden: shoppen, eten en drinken. Ook de Belgische gastronomie is vertegenwoordigd. The Belgian Iron Works pakt uit met 'real Belgian Waffles'. De uitbater vertelt vol trots dat zowel de recepten als de bakijzers rechtstreeks uit België komen, al wordt er wel een 'Amerikaanse meerwaarde' aan toegevoegd. 'We do add a lot of sugar.'

De wafelbakker heeft zijn keuze al gemaakt. 'Als zakenman zou ik misschien voor George Bush moeten kiezen. Maar als burger kies ik voor wat goed is voor mijn land. En deze president heeft ons overal in de wereld zo gehaat gemaakt, dat hij onmogelijk nog mijn vertrouwen kan krijgen.'

Ivan BROEKMEYER

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud