Stefaan Michielsen

De algemene staking is een ondoeltreffend wapen om toegevingen af te dwingen. De onderhandelingstafel is een betere manier.

De vakbonden hebben opgeroepen tot een algemene staking vandaag, zowel in de privébedrijven als in de overheidssector. De eisen die ze daarmee kracht willen bijzetten, zijn nogal ruim: een lagere werkdruk, een betere fietsvergoeding, landingsbanen vanaf 55 jaar, het behoud van het brugpensioen, sterkere overheidsdiensten, een 10 procent hoger minimumloon en een serieuze loonsverhoging.

Vragen staat vrij. Met sommige van de verzuchtingen zullen weinigen een probleem hebben. Een lagere werkdruk en sterkere overheidsdiensten, wie kan daar wat op tegen hebben? De kwestie is alleen hoe dat georganiseerd wordt, wat het kostenplaatje is en wie dat voor zijn rekening neemt.

Andere eisen zijn economisch bijzonder contraproductief. Een hoger minimumloon fnuikt de werkgelegenheidskansen van jongeren en laaggeschoolden. Het behoud van het brugpensioen valt niet te rijmen met de noodzaak om de werkgelegenheidsgraad op te krikken en de financiering van het pensioenstelsel veilig te stellen.

En er zijn de eisen waarmee de werkgevers het wellicht niet eens zijn, maar die niet geheel onbegrijpelijk zijn. De eis voor een serieuze loonsverhoging bijvoorbeeld. De koopkracht van de werknemers is er de voorbije jaren niet op achteruitgegaan, zoals sommige vakbondsleiders claimen. Maar van de meerwaarde die de economie creëert, vloeit sinds een aantal jaren een kleiner deel naar de werknemers.

Een staking is traditioneel een wapen in een krachtmeting tussen werknemers en werkgevers. Het kan een sterk wapen zijn als het ingezet wordt in een individueel bedrijf of in een bepaalde sector. Maar een algemene staking zoals die van vandaag is weinig doeltreffend. Tegen wie is die gericht? Tegen ‘de werkgevers’? Of tegen de regering? Gebruiken de vakbonden deze staking om druk uit te oefenen op de werkgevers in de onderhandelingen over het interprofessioneel akkoord? Of is het een politieke staking van linkse vakbonden tegen een centrumrechtse regering, die intussen in lopende zaken is?

De activiteit in de Antwerpse haven valt vandaag stil, het Belgische luchtruim gaat dicht. De economische schade is groot. Het actiemiddel dat de bonden inzetten, staat niet in verhouding tot de baat ze kunnen behalen. Zullen de werkgevers door de staking akkoord gaan met een fors hoger minimumloon? Zullen ze om de sociale vrede af te kopen instemmen met een ferme algemene loonstijging? Zal de regering beslissen de pensioenleeftijd te verlagen? Nee, is het antwoord op al die vragen.

Dat weten de vakbonden ook. Maar ze menen het aan zichzelf verplicht te zijn af en toe zo’n algemene staking te organiseren. Omdat hun militanten dat verwachten. Om het communitygevoel levend te houden. Het is folklore. Een duur evenement dat de bonden geen enkele return oplevert en dat de publieke opinie niet naar hun kant doet kantelen. Aan de onderhandelingstafel, met de werkgevers en de overheid, kunnen ze meer binnenhalen. Maar die ratio moet wijken voor de emotie.

Lees verder

Tijd Connect